IMViC، اندول، ميتل رد، وژسپروسکوتر (استيل- ميتلکاربينول) و مصرف سيترات است (کارتر و وايس، 2004).
تست سيترات: در محيط کشت که منبع کربن و سيترات باشد چنانچه باکتري قادر به استفاده از سيترات باشد محيط قليايي شده و در حضور معرف رنگي، تغيير رنگ ايجاد شده نشانگر واکنش است.

جدول2-1 : تست ايموک براي کليفرم هاي مختلف که نشان دهنده خواص شيميايي مربوطه مي باشد.(دوننبرگ وهمکاران،1995).
نام باکتري
اندول
متيل رد
وگس پروکسور
سيترات
اشريشياکلي
+
+


انتروباکتر


+
+
کلبسيلا
+-

+
+
سيترو باکتر
+-
+

+

2-1:کليفرم ها
1-2-1: ويژگي هاي کليفرم ها:
کليفرم ها بخشي از خانواده انتروباکترياسه هستند که محل طبيعي زندگي آنها در روده و يا مکانهايي غير از دستگاه گوارش نظير خاک و آب مي باشد در بين کليفرم ها اشرشياکلي به عنوان ميکروارگانيسم شاخص مطرح مي باشد بنابراين وجود اين باکتري در آب و مواد غذايي از سوي استانداردهاي ملي و بين المللي ممنوع بوده و وجود اشريشياکلي در غذا بيانگر آن است که ساير ميکروارگانيسم هاي آنتروباکترياسه و به ويژه ميکروارگانيسم هاي با منشاء مدفوعي يا روده اي ممکن است در غذا وجود داشته باشد که بسياري از آنها بيماري زا هستند بنابراين نظر به اينکه در امر کنترل کيفي مواد غذايي، بررسي و ارزيابي تک تک کليفرم ها و نيز ميکروارگانيسم ها امکان پذير نمي باشد، بنابراين از اشريشيا کلي به عنوان نماينده يا شاخص کليفرم ها در ارزيابي بهداشتي مواد غذايي استفاده مي گردد (شيري، 1385). در بين کليفرم ها اشرشياکلي به عنوان ميکروارگانيسم شاخص مطرح مي باشد که در همه موارد در روده انسان و دام يافت مي شود که به صورت همسفره و يا با ايجاد بيماريزايي محدود به سر مي برد و در واقع اين باکتري در مواردي موجب گاستروآنتريت و اختلالات گوارشي مي گردد و عامل مهمي در عفونتهاي مجاري ادراري و نيز سپتي سمي نوزادان، مننژيت و … است ( شيري ، 1385).
اشريش در حين تلاش به منظور شناسايي عامل شيوع وبا در سال 1885، ارگانيسمي که امروزه بنام اشرشيا کلي معروف است را جداسازي و مورد مطالعه قرار داد. اين باکتري در ابتدا باکتريوم کلي کامون نام گرفت چون در مدفوع تمام بيماراني که وي مورد آزمايش قرار داده بود، وجود داشت.(جيمز .ام.جي، 1927)
شاردينگر اولين کسي بود که استفاده از اين ارگانيسم را به عنوان يک شاخص آلودگي مدفوعي پيشنهاد کرد زيرا از عوامل بيماريزايي موجود در آب ساده تر قابل جداسازي و شناسايي هستند. اسميت در سال 1895 آزمايشي را به منظور ارزيابي قابليت شرب آب پيشنهاد کرد. اين آزمايش آغاز استفاده از کليفرم ها به عنوان شاخص عوامل بيماريزا در آب به حساب مي آيد که در مورد مواد غذايي نيز توسعه يافته است(جيمز .ام.جي، 1927).
اين ارگانيسم به عنوان قسمتي از فلور نرمال روده چند ساعت بعد از تولد ، سيستم گوارش انسان و حيوانات پستاندار را كلونيزه نموده و با اين عمل نقش مهمي در فيزيولوژي سيستم گوارش ايفا مي نمايد . لازم به ذكر مي باشد كه برخي از سويه هاي اشريشيا كلي با بدست آوردن عوامل ويرولانس از طريق عوامل ژنتيكي قابل انتقال مانند پلاسميدها و ترانسپوزنها و باكتريوفاژها و لوكوس هاي پاتوژنيسيتي به صورت سويه هاي بيماريزا در مي آيند.
از لحاظ ويژگي هاي عملي ، کليفرم ها باکتري هاي گرم منفي ميله اي و بدون اسپور هستندکه لاکتوز در عرض 48 ساعت تخمير کرده، بر روي محيط کشت آگار توليد کلني هاي تيره با جلاي فلزي مي نمايند.
2-2-1: انواع جنس کليفرم ها
عموما کليفرم ها چهار جنس خانواده انتروباکترياسه را تشکيل مي دهند که عبارتند از سيتروباکتر، انتروباکتر ، اشرشيا و کلبسيلا. از آنجا که اشرشيا کلي بيش از ساير جنس ها وگونه هاي مذکور معرف آلودگي مدفوعي مي باشد ،اندازه گيري ميزان شيوع آن در يک جمعيت کليفرمي مورد نظر است.(جيمز .ام.جي، 1927)
3-2-1: اثرعوامل مختلف بر کليفرم ها(محيط، دما، Ph)
همانند اکثر باکتر هاي گرم منفي غير بيماريزا، کليفرم ها بخوبي در اکثر محيط هاي کشت ودر بسياري از مواد غذايي رشد مي کنند. گزارش ها نشان مي دهند که اين باکتري ها از دماي 2- درجه سانتي گراد تا بيش از 50 درجه سانتي گراد قادر به رشد مي باشند. در مواد غذايي رشد اين ارگانيسم ها در5 درجه سانتي گراد ضعيف يا بسيار کند است ،اگر چه برخي از پژوهشگران رشد کليفرم ها را در6-3 درجه سانتي گراد نيز گزارش کرده اند. کليفرم ها قادر به رشد در دامنه PH 9-4/4 مي باشند.
کيفرم ها قادر به رشد در حضور نمک هاي صفراوي مي باشند، در صورتي که اين ترکيبات روي رشد باکتري هاي گرم مثبت اثر بازدارندگي دارند. از اين واقيعت در جداسازي انتخابي کليفرم ها از منابع مختلف استفاده شده است.بر خلاف باکتري هاي ديگر آن ها قادر به تخمير لاکتوز به همرا توليد گاز مي باشند و اين ويژگي به تنهايي براي تعيين وجود احتمالي آن ها کافي است. سهولت کشت و شناسايي، اين ميکروب ها را به صورت معرف ايده آلي مطرح کرده است، مگر در مواردي که شناسايي آن ها در اثر حضور سويه هاي غير معمول دشوار گردد. به هر حال تخمير هاي غير معمول لاکتوز از جمله مشخصه هاي بهداشتي مشکوک به حساب مي آيد.(جرفين و همکاران،1991)
4-2-1: کليفرم ها بعنوان شاخص آلودگي آب
يکي از ويژگي هاي جالب توجه اشرشيا کلي به عنوان يک شاخص آلودگي مدفوعي آب، چرخه زندگي ان است. اين باکتري به طور معمول در همان زماني که اکثر باکتري هاي بيماريزاي روده اي از بين مي روند ، بتدريج نابود مي شود ، اگرچه گزارش ها نشان مي دهند برخي باکتري هاي بيماري زا در آب مقاومت بيشتري نشان مي دهند. مقاومت اين باکتري به اندازه ويروس هاي روده اي نيست. بوتياکس ومازل به نتيجه رسيدند که عوامل بيماريزاي مختلف ممکن است پس از نابودي اشرشيا کلي در مواد غذايي که منجمد يا سرد شده اند ويا تحت تاثير تشعشع قرار گرفته اند، زنده بمانند (جيمز .ام.جي، 1927)
همينطور برخي عوامل بيماريزاي ميکروبي در آب سالم سازي شده پس از نابودي اشرشيا کلي ممکن است به فعاليت خود ادامه دهند. تنها در غذا هاي اسيدي است که اشرشيا کلي را مي توان به دليل مقاومت نسبي به شرايط PH به عنوان يک ارگانيسم شاخص مناسب به کار برد.
5-2- 1:انتشار کليفرم ها
وجود اين ميکرو ارگانيسم ها در هوا، خاک، روي دست ها ومواد غذايي مختلف دور از انتظار نيست.بنابراين مساله، فقط حضور کليفرم ها در محيط نيست بلکه تعداد نسبي حائز اهميت است، به عنوان مثال بيشتر سبزي هاي که به منظور عرضه در فروشگاه ها پرورش مي يابند، داراي تعداد محدودي از ميکرو ارگانيسم هاي نوع کليفرمي هستند که قادر به تخمير لاکتوز بوده، ميله اي و گرم منفي مي باشند اما چناچه اين محصولات به طور صحيح جمع آوري و حمل ونقل شوند، تعداد ميکروب هاي آن ها در همان سطح پايين نگه داشته مي شود ودر نتيجه از لحاظ سلامت عمومي هيچ مشکلي به وجود نخواهد آمد.(جيمز .ام.جي، 1927).
6-2-1: رشد و خواص کشت کليفرم ها:
کليفرم ها بر روي محيط کشت گلوکز و يا لاکتوز پپتون بخوبي رشد و تکثير مي نمايند. اين باکتري ها داراي آنزيم بتا گالاکتوزيداز مي باشند . اولين نشانه که در حين کشت اين باکتري ها در محيط لاکتوز پپتون وجود آن ها را ثابت مي کند ، توليد گاز در لوله دورهام است (فريزير ،2004).
گزارش ها نشان مي دهند که اين با کتري ها از دماي 2- درجه سانتي گراد تا بيش از 50 درجه سانتي گراد قادر به رشد مي باشند. در مواد غذايي رشد اين ارگانيسم ها در 5 درجه سانتي گراد ضعيف يا بسيار کند است. کليفرم ها قادر به رشد در دامنه pH9-4/4 مي باشند .کليفرم ها به خوبي روي محيط کشت نوترينت آگار رشد کرده و در مدت 16-12 ساعت در دماي 37 درجه سانتي گراد توليد کلني هاي مشخص مي نمايند. در بسياري از مواد غذايي رشد مي کنند(جيمز .ام.جي، 1927).
کليفرم ها قادر به رشد در حظور نمک هاي صفراوي مي باشند ، از اين شاخص براي جداسازي انتخابي کليفرم ها از منابع مختلف استفاده مي شود.( جرفين ، 1991).
3-1 :اشريشيا کلي :
1-3-1:مقدمه:
مهم ترين عضو گروه کليفرم ها اشريشيا کلي مي باشد . اشريشا کلي در قسمت انتهاي روده تمام حيوانات خونگرم وجود دارد ولي در روده حيوانات خونسرد معمولا يافت نمي شود. تعداد اين ارگانيسم ها در معده و قسمت ابتدايي روده ها کم و يا اصولا وجود ندارد. اشريشيا کلي در روده حيوانات گوشتخوار و همچنين انسان و ميمون بيش از روده علفخوارن وجود دارد و مدفوع گاو واسب خيلي کمتر از مدفوع انسان حاوي اين ميکروب مي باشد..
برخي از سوش هاي اشريشيا کلي غالبا بي ضرر هستند و برخي ديگر مي توانند به دليل خصوصيات آنتي ژني که دارا هستند براي انسان ها وحيوانات بيماري زا باشند.
مثلا آن گروه از اشريشيا کلي که ظاهرا بي آزار هستند خارج از محيط طبيعي خود مي توانند ايجاداختلالاتي نمايد. از اين رو به آن ها فرصت طلب مي گويند.
2-3-1:ويژگي هاي اشريشيا کلي:
اشريشيا کلي ميکروب ميله اي شکل به طول 3-1 ميکرون و عرض 6/.-5/. ميکرون که البته اندازه ان در شرايط مختلف تغيير مي کند.اشريشيا متحرک فاقد هاگ معمولا بدون کپسول و براحتي با رنگ هاي عادي رنگ مي گيرد. اين باکتري گرم منفي،هوازي، بي هوازي اختياري بوده ودر محيط هاي معمولي آزمايشگاهي بخوبي رشد مي کند حرارت اپتيمم کشت اين ميکروب 37 درجه سانتي گراد مي باشد. در محيط آبگوشت در مدت 12 تا 18 ساعت کدورت يکنواختي ايجاد مي نمايد و پس از مدتي پرده شکننده اي بر سطح محيط توليد مي شود که تدريجا در ته لوله کشت رسوب مي کند بطوريکه در کشت هاي کهنه همواره رسوب نسبتا زياد ي در ته لوله ديده مي شود. پرگنه هاي ميکروب در سطح محيط کشت جامد برجسته، نرم ، براق شيري رنگ و داراي لبه مدور و پرگنه هاي عمقي عدسي شکل و متمايل به قهوه اي است. در سطح کشت ژلاتين دار اشريشيا باسيل ايجاد پرگنه اي ظريف، سفيد مايل به آبي و براق مي کند ولي هيچ گاه ژلاتين را ذوب نمي نمايد. .( فريزير ،2004)
برخي از سوش ها داراي خاصيت هموليتيک هستند ومنطقه وسيعي از هموليز در ژلوز خوندار به وجود مي آورند. شير تورنسل دار به وسيله اين باکتري منتقل مي گردد وتورنسل در قسمت هاي عمقي محيط احيا وبي رنگ مي گردد. اشرشيا در دامنه وسيعي PH رشد مي کند در PH 9-4/4 کليه سوش ها گلوکز و لاکتوز را با توليد گاز تخمير مي کنند ولي اثر آن ها بر روي قند هاي ديگر گونه به گونه متفاوت است.اما براي توليد سم،PH مناسب 7 مي باشد. اين باکتري در برابر خشکي و تعدادي از مواد شيميايي گندزدا بخوبي مقاومت مي کند ولي معمولا در حرارت پاستوريزاسيون از بين مي رود.در اين جنس حداقل چهار گونه شناخته شده اند.اما مهمترين گونه ايي که در اين جنس از هر جهت مورد توجه واقع شده ودرباره آن بحث مي شوداشرشيا کلي مي باشد. اين ارگانيسم بطور معمول در روده انسان وحيوانات يافت مي شود و همراه با مدفوع دفع مي گردد. ولي با وجود اين از نظر تعداد اشرشيا کلي در روده بعد از باکتروئيدس وبيفيديوباکتريوم قرار دارد. حضور کلي باکتري ها در مواد غذايي غير مطلوب تشخيص داده شده است. زيرا در صورت وجود کلي باکتري ها در مواد خوراکي همواره خطر آلودگي ان ها به ميکروب هاي بيماريزاي روده اي وجود دارد.انواع بيماريزاي آن ها داراي پيلي و کپسول هستند وکد ژنتيکي آن ها در پلاسميد است.از اين جهت براي تعيين کيفيت بهداشتي مواد غذايي بخصوص آب،شير، اشرشياي کلي به عنوان شاخص بهداشتي پيشنهاد شد و تقريبا مورد قبول همگان نيز قرار گرفته است.براي جداسازي اشرشيا کلي از مواد غذايي آلوده و مشکوک از محيط ها

متن کامل در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید