قابل پ?ش ب?ن? ، غ?ر مسئول ، ست?زه جو ، حسود ، لجباز م? باشد ( کافمن، ترجمه، جواد?ان، . ( 1385

مشک?ت توانبخش? افراد به اخت??ت رفتاري به قرار ز?ر است :

عدم وجود ن?روي متخصص توانبخش? در مدارس ، کمبود امکانات توانبخش? ، عدم آگاه? اول?اء ، کمبود اط?عات آنها از مشک?ت عمده توانبخش? ا?ن افراد م? باشد ( سازمان آموزش و پرورش استثنا?? ، . ( 1377

›› 2- 3 پاره اي از مشک?ت رفتاري و رابطه آنها با کندي پ?شرفت تحص?ل? ‹‹

– 2 – 3- 1 اتکاي به د?گران : اکثر کودکان که با رشد و رس?دن به بلوغ اجتماع? معمو? به درجه مع?ن? از استق?ل دست م? ?ابند . کودکان اغلب با با?تر رفتن سنشان اصرار م? ورزند که ›› خود آن کار را بهتر انجام م? دهند ‹‹ به ا?ن دل?ل است که از اتکاي به د?گران به تدر?ج کاسته م? شود . برخ?ف کودک? که به طور طب?ع? رشد م? کند ، بس?اري از کودکان مبت? به ناتوان? ?ادگ?ري اتکاي شد?دي به والد?ن ، معلمان و سا?ر بزرگسا?ن دارند .اتکاي ز?اد ا?ن گونه کودکان معمو? به ا?ن صورت ظاهر م? شود که آنان ب?ش از حد م? خواهند آنان را ?اري و تا??د کنند و براي انجام اکثر فعال?تها?? که به انجام آن مشغولند از د?گران ?اري م? خواهند (بلکهام و س?لبرمن 1، به نقل از نراق? و نادري، . (1379

کودکان خردسال? که به مدارس وارد م? شوند ، براي اول?ن بار رفتار ها?? از خود نشان م? دهند که حاک? از اتکاي شد?د است ، با ا?ن حال بس?اري از ا?ن دشوار?ها در خ?ل ماههاي اول مدرسه از ب?ن م? رود . اما در مورد برخ? کودکان ا?ن گونه اتکا تا ?ک? دو سال اول و تا سالهاي م?ان? تحص?ل به طور جدي ادامه م? ?ابد . ناکام?هاي تحص?ل? ا?ن گونه کودکان ب? ترد?د با ا?ن ن?از فوق العاده به ?اري و تا??د ب?ش از حد مرتبط است . توص?ه م? شود که براي ا?ن کودکان موقع?تها?? فراهم شود تا باچش?دن مزه موفق?تها و کسب تجربه هاي مثبت بتوانند م?زان شا?ستگ? خود را با? ببرند ( گاردنر2 ، ( 1978 ، در مورد حل مشکل کودک? که به د?گران متک? است ، پ?شنهاد ارزنده اي ارائه داده است. ش?وه اداره رفتار وي براي کاهش ا?ن مشکل رفتاري به صورت ارائه گامهاي متوال? است ( نراق? و نادري ، . (1379

2- 3- 2 تصورات نادرست ا زخود : اغلب اوقات د?ده م? شود که کودکان مبت? به ناتوان? ?ادگ?ري نسبت به خود تصورات منف? دارند ?ا خود را دست کم م? گ?رند ( گاردنر 3، 1978 ، وا?س و کافمن 4 ، 1978 ، به نقل از طوس? ، . (1379

ا?ن کودکان اغلب اعتماد به نفس ندارند و خود را ناچ?ز م? پندارند . بس?اري کودکان مبت? به مشکل رفتاري به دل?ل شکستهاي پ? در پ? تحص?ل? احساس م? کنند که آنان کودن ، خرفت و ب? فا?ده هستند و از انجام هر کاري مف?دي عاجزند .

-Blackham and Selberman -Gardner -Gardner

-Wallas and Kauffman

1

2

3

4

34

طبق نظر پورک? 1 ، ( ( 1970 به نظر م? آ?د که م?ان تصورات نادرست از خود و پ?شرفت تحص?ل? پ?وندي وجود داشته باشد . ف?تس ( 1972 ) 2 ن?ز بر ا?ن باور است که کودکان? که نسبت به خود خوش ب?ن هستند معمو? مطالب را راحت تر و موثرتر فرا م? گ?رند .

سرانجام آن نتا?ج بررس?هاي به عمل آمده نشان م? دهد که م?ان عوامل موثر در شناسا?? کودکان مبت? به مشکل رفتاري احساس ارزشمند بودن پ?وسته با پ?شرفت کل? تحص?ل? در ارتباط است (نلسون و ا?زرائ?ل، ترجمه منش? طوس? ، . (1387

2- 3- 3 حواس پرت? : سوابق پ?ش?ن نشان م? دهد که ?ک? از و?ژگ?هاي مورد توجه در کودکان مبت? به مشکل رفتاري ، حواس پرت? آنان بوده است ( اشتراوس و لت?ن3 ، 1947 ، به نقل از همان منبع ).

متخصصان ا?ن رشته ، ا?ن مساله را با اخت?لهاي گوناگون ادراک? مرتبط م? دانستند . کودك مبت? به مشکل رفتاري که دچار حواس پرت? است ، نم? تواند حواس خود را ب?ش از چند دق?قه بر ?ک فعال?ت متمرکز کند ، حت? زمان? که از مساله آگاه است درم? ?ابد که تمرکز بر ?ک کار بخصوص برا?ش فوق العاده دشوار است ( جانسون و ما?کل باست 4 ، 1967 ، به نقل از گودرزي ، . ( 1383

مرور 20 مطالعه تجرب? درباره کاست?هاي مربوط به توجه در کودکان مبت? به مشکل رفتاري افزون بر مساله حواس پرت? که به فعال?تهاي آموزش? و کارهاي مدرسه ارتباط پ?دا م? کنند طبق اظهار (برا?انت5 ، ( 1972 به نظر م? رسد که شمار قابل توجه? از مبت??ان به مشکل حواس پرت? در کارهاي ب? ارتباط با مدرسه ، چون تماشاي تلو?ز?ون ن?ز با مشکل عدم توجه روبرو هستند (گودرزي، . (1383

– 2- 3 – 4 تکرار غ?ر عادي : تکرار غ?ر عادي به تما?ل برخ? از مبت??ان به مشکل رفتاري به تکرار مدوام رفتاري گفته م? شود که زمان ارائه آن درست و مناسب نباشد . نمونه هاي تکرار غ?ر عادي عبارتست از : نوشتن مکرر ?ک حرف ( بلکهام و س?لبرمن 6 ، . ( 1975 تداوم در ترس?م خطوط دا?ره وار ( اشتراوس ولت?ن 7 ، ( 1947 و رنگ آم?زي تمام ?ک صفحه با ?ک رنگ تکرار غ?ر عادي ک?م? به تکرار مداوم کلمه ها ?ا عبارتها و همچن?ن به مشکل برخ? کودکان در تغ??ر موضوع بحث گفته م? شود ( ما?رز و هام?ل8 ، 1976 ، به نقل از گودرزي ، .( 1383

ما?کل باست9 ، ( ( 1967 اظهار م? دارد م?ان تکرار غ?ر عادي و مساله حواس پرت? رابطه نزد?ک? وجود دارد . در نت?جه درمان اخت?ل تکرار غ?ر عادي معمو? از طر?ق تمرکز بر رفتارها?? است که به کودك اجازه م? دهد به کار ?ا فعال?ت بخصوص? ب?شتر توجه مند (گودرزي ، . ( 1383

-Poorky -Feats -Eshtrous and Leten

-Jhonson and Maiklbost -Berayant -Blackham and Selberman

-Eshtrous and Letenen -Mayers and Hamil -Maiklbost

1

2

3

4

5

6

7

8

9

35

2- 3- 5 رفتارهاي اخ?ل گرانه : ا?ن گونه رفتارهاي آشکار معمو? به دل?ل اخ?ل د رروند فراگ?ري و نظم ک?س و به علت آن که نم? توان پرخاشگري را ناد?ده گرف
ت
، نسبت به سا?ر انواع مشک?ت رفتاري براي معلم مهمتر است . فرض?ه ارائه شده از جانب آلرد 1 و همکارانش ، ( 1969) ا?ن نوع رفتار را از سرخوردگ? کودك نسبت به عدم موفق?ت تحص?ل? ي نبود تشو?ق م? داند .

مک کول? و لو?ن( 1975 ) 2 در بررس?هاي خود به روابط متقابل کودك با والد?ن ، کودك با معلم و کودك با مح?ط ، فرض?ه هاي مطرح شده را مورد مطالعه قرار داده اند . د رع?ن حال در سالهاي اخ?ر تاک?د بر کنترل و اداره رفتار اخ?ل گرانه کودکان در ک?س درس تغ??ر جهت داده است ( افروز ، 1374 ، مجله پ?وند ، شماره . ( 188

2- 3- 6 گوشه گ?ري : بر خ?ف کودک? که آشکارا پرخاشگر است ?ا تحرك ب?ش از حد دارد برخ? کودکان مبت? به ناتوان? ?ادگ?ري را م? توان با و?ژگ?هاي ب?ماري ، سست? ، عدم تحرك و ا?ن که در ک?س ه?چ آزاري به د?گران نم? رسانند شناخت ( ما?رز و هام?ل 3 ، . ( 1976 گوشه گ?ري ا?ن نوع کودکان اغلب سبب م? شود در ک?سهاي درس توجه کس? به آنان جلب نشود و هم?ن باعث کندي پ?شرفت در روند آموزش آنها م? شود . طبق اظهار بلکهام و س?لبرمن 4 ، ( ( 1975 اکثر کودکان در مقاطع مختلف رشد برخ? رفتارهاي گوشه گ?رانه را از خود بروز م? دهند (نلسون و ا?زرائ?ل، ترجمه منش? طوس? ، .(1387

گوشه گ?ري م? تواند ا زعوامل گوناگون ناش? شود . از جمله د??ل عمده گوشه گ?ري م? تواند از عدم موفق?ت در امور تحص?ل? و ?ادآوري ناکام?هاي پ?ش?ن نام برد . همچن?ن برخ? کودکان به غلط تشو?ق م? شوند که آرام و ب? صدا بنش?نند . گوشه گ?ري معمو? بس?ار تدر?ج? و با گامهاي بس?ار کوتاه از ب?ن م? رود . را?س ( 1974 ) 5 معتقد است هنگام? که کودك براي برقراري روابط گوناگون با د?گران گام بر م?دارد به تشو?ق و حما?ت قابل توجه? ن?ازمند است (نلسون و ا?زرائ?ل، ترجمه منش? طوس? ، .(1387

2- 3- 7 تحرك ب?ش از حد : معمو? تحرك ب?ش ا زحد به فعال?ت و جنب و جوش ب?ش از اندازه گفته م? شود و چن?ن رفتارها?? ب?شتر اوقات در حکم ?ک اخت?ل حرکت? تلق? م? شود . د??ل تحرك ب?ش از حد فراوان و متنوع است . ازجمله د??ل ذکر شده عبارتند از :

الف ) عوامل ز?ست شناخت? ( لومز6 ، .( 1370 ب ) عوامل مح?ط? ( چس7 ، . ( 1972
ج ) تجربه هاي مدرسه ( کانرز1 ، . ( 1996

1 -Alerd 2 -McCaulay and Levin 3 -Mayers and Hamil 4 -Blackham and Selberman 5 -Rais 6 -Loomez 7 -Chece

36

د ) انواع گوناگون آلرژ?ها ( هاوارد2 ، . ( 1973

در انتها با?د افزود که طبق اظهار برا?انت ( 1972 ) 3 تحرك ب?ش از حد معمو? با با? رفتن سن کاهش م? ?ابد ( گودرزي ، . (1383

2- 3- 8 مشک?ت ادراك اجتماع? : آنچه به نام ادراك اجتماع? خوانده م? شود عبارت است از : توانا?? درك وضع?ت خود نسبت به رفتار افراد د?گر و موقع?تعاي اجتماع? که در روابط با د?گران در وضع?تهاي مختلف اجتماع? نما?ان م? شود . از و?ژگ?هاي کودکان داراي مشکل ادراك اجتماع? ( بائر4 ، 1961 ، به نقل از مهر?ار ، (1378 م? توان به موارد ز?ر اشاره کرد :

– 1 اهم?ت ندادن به احساسات د?گران .

– 2 روابط متقابل ا?ن کودکان با د?گران اغلب اوقات در حد بس?ار کم و ناقص انجام م? گ?رد . – 3 عدم توان پذ?رش مسئول?تهاي شخص? و اجتماع? .

– 4 نم? توانند بدون حما?ت و هدا?ت مداوم فعال?ت? را انجام دهند . – 5 پ?وسته در حال انجام کارهاي نامناسب و گفتن چ?زها هستند .

– 6 نسبت به انجام تکال?ف ب? ق?د هستند در نت?جه با افت شد?د تحص?ل? روبرو م? شوند .

هنکر( 1997 ) 5 ، جانسون و ما?کل باست( 1967 ) 6 اظهار م? دارند که چاره درد دشوار?هاي ادراك اجتماع? را با?د در موقع?تها عمل? و واقع? جستجو کرد . آنان همچن?ن بر ا?ن باورند که براي ا?ن کودکان با?د روابط غ?ر ک?م? به شکل ک?م? در آ?د و مورد تحل?ل قرار گ?رد ( به نقل از مهر?ار، . (1378

5 – 2 ›› برخي تكن?كھاي شناسا?ي كودكان مبت? بھ مشك?ت

رفتاري ‹‹

اغلب اوقات ما به توانا?? پ?ش ب?ن? برخ? نشانه ها متک? هست?م ، گر چه ا?ن پ?ش ب?ن? در بهتر?ن حالت تنها ?ک حدس آمارگونه است . مشک?ت رفتاري چنان متنوع است که برقراري ارتباط م?ان نشانه هاي موجود و رفتارهاي ?ادگ?ري دشوار است ( برا?انت 7 ، 1972 ، به نقل از طوس? ، .(1376
ممکن است برخ? نشانه هاي اول?ه مشکل رفتاري در کودك د?ده شود ، اما در نها?ت د رمدرسه با مشکل? روبرو نباشد

. پ?ش ب?ن? که بر اساس تنها ?ک عامل انجام شود موفق?ت چندان? نخواهد داشت ( وا?س و ?رسن 8 ، 1978 ، ترجمه طوس? ، .( 1376

1 -Canerz 2 -Haward 3 -Berayant 4 -Baer 5 -Henker

6 -Johnson and Maikbost 7 -Berayant 8 -Wallas and Larsen

37

در ع?ن حال مق?اس هاي درجه بندي و مشاهدات موقع?تهاي مختلف در کار طبقه بندي کودکان مبت? به مشکل رفتاري موفق?ت فزا?نده اي داشته است ( ?رسن ، کانزلمان 1 ، 1977 ، به نقل از طوس? ، .( 1371

با توجه به نظر?ه مح?ط? ، ب?شتر دست اندرکاران به بررس? رفتارها?? پرداخته اند که به طور مستق?م باعدم پ?شرفت تحص?ل? در سن?ن مدرسه مرتبط است .

2 – 5-1 مجموعه آزمونها : جانسک? و ?نگ فورد1966 ) 2 ، به نقل از افروز ، ( 1385 با مطالعه بس?اري از فعال?تها و آزمونها که در طبقه بندي کودکان دبستان? ، بالقوه مف?د بودند ، فهرست? ا زمواردي را که در پ?ش ب?ن? به کار م? آمدند ، ته?ه کردند . از جمله : آزمون گشتالت? د?داري – حرکت? بندر و در مطالعه اي د?گر ، جاکسون( 1971 ) 3 از ده معلم ک?س چهارم خواست تا کودکان? را که به طور بالقوه اي در تحص?ل پ?شرفت دارند و آنان? را که پ?شرفت کندي دارند برگز?نند . براي ا?ن کار آنان براي سا?ر کودکان دوره دبستان ( ک?س چهارم ) از آزمون پ?شرفت گستره وس?ع جاستاك و جاستاك 1965 ) 4 ، به نقل از افروز ، . ( 1385 مق?اس شناسا?? اول?ه (لندرمن و د?دارد 5 ، ( 1967 با آزمون گشتالت? د?داري – حرکت? بندر استفاده کردند . مجددا پس از آن که ا?ن کودکان چهار ماه در ک?س پنجم درس خواندند ، از ه
م?ن مجموعه آزمون براي آنان استفاده شد ، توانستند آنان? که توانا?? بالقوه اي در پ?شرفت داشتند و افرادي را که پ?شرفتشان کند بود شناسا?? کنند . آزمون گستره وس?ع و مق?اس وانستون تا 90 درصد قدرت

Written by 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *