ثابت برسد. بيشترين مقدار اكسيژن كه در اين مرحله مصرف ميشود، حداكثر اكسيزن مصرفي فرد است. اگر چه با توجه به گران بودن و دسترسي كم براي اجراي اين روش اغلب از آزمون‌هاي سنجش غير مستقيم حداكثر اكسيژن مصرفي در آزمايشگاهها استفاده ميشود (گائيني و رجبي، 1392).
از آزمونهايي كه جهت سنجش آمادگي قلبي و عروقي در آزمايشگاه مورد استفاده قرار مي‌گيرند مي‌توان به آزمون بروس و بالك روي نوارگردان و آزمون استراند-رايمينگ روي دوچرخه كارسنج اشاره كرد. برخي از آزمونهايي كه به صورت ميداني اجرا مي‌شوند نيز عبارتند از: آزمون دوازده دقيقه دويدن-راه رفتن كوپر، آزمون 2400 متر دويدن، آزمون 1600 متر راهپيمايي و آزمون 15 دقيقه دويدن بالك.
2-1-4- انعطاف‌پذيري:
انعطاب پذيري عبارت است از قابليت فرد در به حرکت درآوردن تمام يا بخشي از بدن در بيشترين دامنه حرکتي، بدون آنکه به مفاصل و عضلات آسيبي برسد. معمولا اتعطاف پذيري را در دامنه حرکتي خاص ميتوان نشان داد. به طور کلي توانايي کشش بافتهاي نرم، رباط‌هاو به ويژه عضلات و نيز ساختار آناتوميکي مفصل ميتواند مبين ميزان انعطاف‌پذيري باشد (هادوي و همکاران، 1392).
به طور قطع و يقين، توانايي به حرکت درآوردن روان و آسان در سراسر دامنه حرکت براي يک زندگي سالم ضروري است. فرد مبتلا به آرتروزي که از فرسايش يک يا چند مفصل رنج مي برد، ظرفيت انجام حرکات راحت و آسان و بدو محدوديت خود را از دست ميدهد و انجام اعمال روزانه زندگي براي وي سخت و طاقت فرسا ميشود. همچنين فردي که انعطاف‌پذيري محدودي دارد، احتمالا با کاستيهايي در ظرفيتهاي عملکردي خود مواجه خواهد شد (گائيني و رجبي، 1392).
انعطاف‌پذيري به ميزان حرکت نرمال در مفصل اشاره مي کند. تفکر عام بر اين است که انعطاف‌پذيري يک ويژگي عمومي است در حالي که يک ويزگي عمومي نبوده بلکه مختص به هر مفصل خاص و عملکرد آن مي باشد؛به گونه اي که اين ويژگي از مفصلي به مفصل ديگر متفاوت است (آلرت19، 1996).
عوامل چندي ممکن است دامنه حرکتي يک مفصل را محدود کنند که عبارتند از:
1- ساختار استخواني ممکن است نقطه نهايي حرکت مفصل ران را محدود کند.
2- چربي مي تواند توانايي حرکت يک مفصل را در طول دامنه حرکتيش محدود سازد. فردي که چربي زيادي در ناحيه شکم دارد، احتمالا زماني که ميخواهد به جلو خم شده و انگشتان پاي خود را لمس کند، با محدوديت زيادي مواجه مي شود. چربي همچنين ممکن است به صورت يک مانع بين دو بازوي اهرمي عمل کند و در زمان عمل، حرکت آن را محدود سازد.
3- آسيبها و جراحتهاي پوستي ميتواند عامل محدود کننده اي براي انعطاب پذيري باشد.
4- عضلات و تاندون‌هاي آنها و نيز غلافهاي فاسياي پيرامون آنها نيز اغلب اوقات عامل محدودسازي دامنه حرکت هستند.
5- بافت پيوندي احاطه کننده مفاصل، مثل ليگامنتهاي موجود در کپسول مفصلي ممکن است برد را در مقابل کششهاي عضلاني مقاوم سازد (گائيني و رجبي، 1392).
رايج ترين آزمون انعطاف‌پذيري، آزمون استاندارد نشستن و رسيدن است که براي سنجش انعطاف‌پذيري ستون مهرهها و مفصل ران استفاده مي گردد. ستون مهره‌ها بايد به عنوان محور بدن، دو نياز مکانيکي عمده را فراهم آورد: استحکام و انعطاف‌پذيري. استحکام ستون مهره‌ها توسط عضلاتي که در آن ناحيه قرار دارند و حرکات آن را کنترل مي کنند و همچنين توسط ليگامان‌هاي بسيار قوي که ساختار را به صورت يک مجموعه مستحکم به هم پيوند ميدهند، تأمين ميشود. انعطاف‌پذيري ستون مهره‌ها حاصل چگونگي شکل ساختاري آن ميباشد، بدين معنا که اجزاي متعددي که به صودت يک مجموعه منظم به کمک ليگامانها در کنار هم قرار گرفتهاند با تحرک پذيري خود که در هر واحد بسيار جزئي ولي در کنار هم حرکات بزرگ و متعددي را شکل ميدهند، تأمين مي شود. بنابراين حرکت ستون مهرهها متکي به اجزاي متحرک آن است (ترو و اورت20، 2001) و با وجود اينکه اين حرکات در هر سگمنت جزئي است ولي در مجموع حرکات بزرگتر را فراهم ميآورد. انعطاف‌پذيري ستون مهرهها به گونهايست که حرکات آن در حول سه محور قابل انجام است، با وجود اين دامنه حرکتب ستون مهرهها تحت تأثير شکل زوائد مفصلي است و عواملي مانند قدرت عضلات بازکننده پشت و تنش ساختار قدامي ستون مهرهها، سن و جنسيت نيز مي تواند انعطاف‌پذيري ستون مهرهها را تحت تأثير قرار دهد (ارشدي و همکاران، 1386).
2-1-5- چابکي:
توانايي تغيير وضعيت و تغيير مسير حرکت بدن، به صورت دقيق و با حداکثر سرعت ممکن و بدون از دست دادن تعادل است. چابکي ممکن است عمومي يا ويژه (با توجه به مهارتهاي ويژه ورزش) و بسته (اجراي يک رفتار حرکتي مشخص) و باز (اجراي يک رفتار حرکتي ناشناس و متکي به تصميم گيري) باشد (گائيني و رجبي، 1392).
در گذشته محققان بر اين باور بودند که چابکي يک عامل کاملا ارثي است و تمرين بر آن اثري ندارد، اما تحقيقات بعدي نشان داد که اين قابليت بر اثر تمرين، تکرار و توجه قابل توسعه است.
محققان در آزمونهايي که روي کودکان انجام دادند به اين نتيجه رسيدند که ميان چابکي دختران و پسران تا سنين بلوغ، ضريب همبستگي بالايي وجود دارد. آنها گزارش کردند که پسران و دختران تا سن چهارده سالگي از نظر چابکي پيشرفت داشتهاند و از آن به بعد به نظر ميرسد که چابکي در دختران کاهش پيدا کرده ولي در پسران همچنان ادامه داشته است.
تحقيقات بسياري بر اساس انواع شکلهاي بدني و تأثير آنها بر چابکي انجام شده است. اکثر دانشمندان عقيده دارند که افراد چاق از نظر چابکي نسبت به سايرين ضعيف ترند (هادوي و همکاران، 1392).
تحقيقات بسياري مؤکد اين مطلبند که چابکي يکي از عوامل با ارزش آمادگي حرکتي و قابليتهاي ورزشي است و يکي از قابليتهاي اساسي براي انجام مهارتهاي ورزشي شناخته شده است (لطفي ،حسين آبادي و گائيني، 1383).
در حقيقت چابکي ترکيبي از سرعت، توان و هماهنگي است و هنگامي که با انعطافپذيري ترکيب شود، نتيجه آن کيفيت اجراي حرکت سريع، با زمانبندي و هماهنگي مناسب، در کل دامنه حرکتي است. بنابراين چابکي، خصوصيتي پيچيده است که به ورزشکار اجازه واکنش سريع به محرک، شروع سريع و کارآمد در جهت صحيح و آمادگي براي تغيير جهت و ايست سريع را به طور متناوب ميدهد (رضايي و همکاران، 1392).
يونگ و فارو21 (2006) مدلي را طراحي کردند که در آن سرعت تغيير جهت و مهارت ادراکي دو جزء محوري چابکي شناخته شدهاند. در اين مدل سرعت تغيير جهت به ظرفيت جسماني ورزشکار مربوط مي شود و حداقل شامل يک تغيير جهت برنامهريزي شده است. مهارت ادراکي توانايي ورزشکار در تفسير محرک و واکنش به حداقل يک محرک مثل حريف را شامل ميشود. به نظر ميرسد ترکيب سرعت، تغيير جهت و مهارت ادراکي شرايط عملي دقيقتري را براي اجراي كامل حرکات ويژه ورزش فراهم ميآورد.
از آزمونهايي كه براي ارزيابي چابكي استفاده ميشود ميتوان به آزمون T، آزمون شش ضلعي، آزمون پاي پهلوي ادگرن و آزمون ايلي نويز اشاره كرد (گائيني و رجبي، 1392).

2-1-6- استقامت عضلاني:
قدرت و استقامت عضلاني، از عوامل مهم تندرستي و آمادگي جسماني هستند. براي فعاليتهاي روزانه، حفظ استقلال عملکردي خصوصا در دوران کهولت و شرکت در فعاليتهاي اوقات فراغت بدون خستگي بيمورد، سطح مطلوبي از آمادگي عضلاني مورد نياز است.
قدرت عضلاني رابطه نزديکي با استقامت عضلاني دارد. استقامت عضلاني به توانايي عضله يا گروه عضلاني براي اجراي مجموعهاي از انقباضهاي تکراري يا توليد نيروي ثابت در يک دوره زماني گفته ميشود. با افزايش قدرت عضلاني، استقامت عضلاني نيز افزايش مييابد. براي افراد عادي، افزايش استقامت عضلاني، مهمتر از افزايش قدرت عضلاني است، زيرا استقامت عضلاني براي انجام فعاليتهاي روزانه زندگي حياتيتر است (گائيني و رجبي، 1392).
استقامت عضلاني بستگي زيادي به توانايي قلب و دستگاه گردش خون، متابوليسم پايه، توانايي ششها، هماهنگي عصبي- عضلاني و انگيزه افراد دارد. تفاوت اين عامل با قدرت آن است که استقامت عضلاني، توانايي انقباض عضلاني را در يک زمان نسبتا طولاني نشان ميدهد (هادوي و همکاران، 1392).
آزمونهاي سنجش استقامت عضلاني به سه گروه تقسيم مي‌شوند: 1- آزمونهاي استقامت عضلاني پويا، 2- آزمونهاي استقامت عضلاني تكراري ايستا، 3- آزمونهاي استقامت عضلاني زماني ايستا.
در مدل آزمونهاي استقامت عضلاني پويا، آزمون شونده حركات تكراري را در دامنه حركتي معين و زماني نامحدود انجام ميدهد و بر اساس تكرارهاي درست امتياز ميگيرد. اين آزمونها حركاتي مانند كار با دمبل با ميزان كمتر از حداكثر قدرت، شناي سوئدي، كشش بارفيكس و دراز و نشست را شامل ميشوند.
در آزمونهاي استقامت عضلاني تكراري ايستا، آزمون شونده نيروي خود را در برابر يك وسيله اندازهگيري ايستا نظير نيرو سنج دستي به طور تكراري به كار ميبرد و امتياز وي بستگي به تعداد دفعاتي دارد كه حركتي را براساس مقدار معيني از قدرت خود يا وزن بدنش انجام ميدهد.
در آزمونهاي استقامت عضلاني ايستاي زماني، فرد به جاي انكه يك دوره حركات را به طور متوالي انجام دهد در حالت انقباض مداوم عضلاني باقي ميماند، و ميزان امتياز بر اساس زماني است كه قادر به نگهداري وزنه يا وزن خود در يك حالت باشد. آويزان شدن از بارفيكس با دستهاي خميده نمونه اي از اين آزمونها براي دختران است (هادوي و همكاران، 1392).
2-1-7- فعاليت بدني:
گائيني و رجبي (1392) بيان کردند، به هر نوع حرکت جسمي که به وسيله عضلات اسکلتي ايجاد ميشود و باعث مصرف انرژي ميگردد فعاليت بدني گويند. فعاليت بدني بخش مهمي از بهبود کيفيت زندگي است؛ زيرا سطح انرژي را افزايش ميدهد و سلامتي جسمي، ذهني و روانشناختي و به طور کلي مزاياي تندرستي مطلوبي را ايجاد ميکند.
داشتن فعاليت بدني مناسب يکي از سادهترين راههاي دستيابي به حفظ سلامتي و داشتن وزن مطلوب ميباشد زيرا حدود يک سوم انرژي مصرفي روزانه صرف فعاليتهاي بدني ميشود که مقدار آن در افراد فعال به دو سوم و سه چهارم نيز ميرسد. علي رغم اهميت اين مسئله و تأکيد متخصصان به افزايش فعاليت بدني، مطالعات نشان دهنده افرايش کم تحرکي طي دهههاي اخير از دوران کودکي تا بزرگسالي به ويژه در ميان نوجوانان به علل سپري کردن اوقات فراغت مقابل تلويزيون، کامپيوتر، عدم مشارکت در بازيهاي خارج از منزل، رفت و آمد با وسايل نقليه و نداشتن پيادهروي در طول روز ميباشد (مقدم و همکاران، 1390).
مهمترين مزاياي مستقيم و غيرمستقيم فعاليت بدني براي جوانان عبارتند از: پيشگيري از اضافه وزن و چاقي، کمک به قدرتمند ساختن استخوانها، سلامتي مفاصل، داشتن قلبي کارا، حفظ و توسعه سلامت ذهني و نيز تثبيت و تداوم فعاليت بدني به عنوان يکي از عادات سالم در ادامه سالهاي بزرگسالي ميباشد(فياض و محبي22، 2005).
2-2- مروري بر تحقيقات گذشته
2-2-1- پژوهش‌هاي صورت گرفته در داخل کشور:
در سالهاي اخير پژوهشهاي متعددي در زمينه فعاليت بدني، تركيب بدني و آمادگي جسماني انجام گرفت است كه نتايج متفاوت حاصل شده از آنها الهام بخش انجام پژوهش حاضر بوده است. در ادامه اين بحث، به بررسي پژوهشهاي انجام شده در داخل و خارج كشور بر حسب موضوع ميپردازيم.
در زمينه شيوع شناسي تركيب بدني و آمادگي جسماني در داخل كشور تحقيقاتي صورت گرفته است كه تحليل نتايج آنها نماي بهتري از تركيب بدني افراد جامعه ايراني در اختيار محقق قرار ميدهد.
در تحقيقي كه توسط حسيني كاخك و همكاران (1389) با عنوان “عوامل آمادگي جسماني مرتبط با تندرستي در نوجوانان پسر شهر سبزوار ” انجام پذيرفت عوامل آنتروپومتريک و آمادگي جسماني شامل قد، وزن، توان هوازي (آزمون 20 متر شاتل ران)، قدرت (با استفاده از داينامومتر)، توان انفجاري (با استفاده از

متن کامل در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید