ز (GOT)
واحد بر ليتر (IU/L)
گلوتاميک پيروويک ترانس آميناز (GPT)
واحد بر ليتر (IU/L)
گلوکز (Glc)
ميلي‌گرم بر دسي‌ليتر (mg/dL)
کلسترول (Chol)
ميلي‌گرم بر دسي‌ليتر (mg/dL)
تري‌گليسيريد (TG)
ميلي‌گرم بر دسي‌ليتر (mg/dL)
پروتئين کل (TP)
گرم بر دسي‌ليتر (g/dL)
آلبومين (Alb)
‌گرم بر دسي‌ليتر (g/dL)
گلوبولين (Glb) (تفاضل پروتئين کل و آلبومين)
‌گرم بر دسي‌ليتر (g/dL)
هماتوکريت (Hct)
بر حسب درصد
هموگلوبين (Hb)
‌گرم بر دسي‌ليتر (g/dL)

3-6- آناليزهاي آماري
آزمايش در قالب يک طرح کاملا تصادفي (134CRD) با شش تيمار و سه تکرار براي هر تيمار، شامل 18 واحد آزمايشي اجرا شد. با در نظر گرفتن هر تانک به عنوان يک واحد آزمايشي، داده‌هاي آماري به صورت ميانگين ± خطاي استاندارد گزارش گرديدند. جهت انجام محاسبات آماري از نرم افزار SPSS نسخه 19 استفاده گرديد. ابتدا نرمال بودن داده‌ها با استفاده از آزمون کولموگرونوف- اسميرنوف بررسي گرديد. پس از اطمينان از نرمال بودن داده‌ها و يکنواختي واريانس‌ها، از آزمون تجزيه واريانس يکطرفه (One-Way ANOVA)135 و آزمون Duncan در سطح احتمال 5 درصد، جهت بررسي وجود يا عدم وجود اختلاف معني‌دار بين تيمارها استفاده شد.

فصل چهارم
نتايج و بحث

4-1- ويژگي‌هاي فيزيکوشيميايي آب
از عوامل محيطي که مي توانند بر پاسخ ماهي به محيط پيرامون اثر بگذارند مي توان به درجه حرارت، رژيم تغذيه اي، شوري و ميزان نور اشاره کرد. عدم تعادل شيميايي در آب سبب آسيب مستقيم به ماهي از طريق توقف عملکرد فيزيولوژيک مثل تنظيم يوني، عملکرد آبششي و کليه و تخريب پوشش موکوسي ماهي مي شود [6]. درجه حرارت آب يک عامل زيست محيطي است که بزرگترين اثر را بر رشد، سلامتي و بقاي ماهي دارد و بر بازده تغذيه و جذب مواد غذايي و فرآيندهاي فيزيولوژيکي موثر است [10]. در اين تحقيق ميانگين دماي آب محيط پرورش برابر با 90/3 ±29/20 درجه سانتيگراد بود. اکسيژن محلول به همراه درجه حرارت، سوخت و ساز ماهي را تنظيم مي کند و کوچک ترين تغيير در ميزان سوخت و ساز يک مجموعه آبزيان، مي تواند تغييرات سريعي در غلظت اکسيژن محلول به وجود آورد [9]. ميانگين غلظت اکسيژن در تحقيق حاضر برابر با 15/0 ± 68/8 ميلي‌گرم در ليتر بود. آمونياک، توليد نهايي و اصلي متابوليسم نيتروژن در ماهيان استخواني است که با دما و pH آب رابطه مستقيم دارد [6]. ميانگين آمونيوم آب محيط پرورش در تحقيق حاضر برابر با 15/0 ±44/0 ميلي‌گرم در ليتر برآورد گرديد.
محدوده نتايج حاصل از اندازه‌گيري پارامترهاي فيزيکوشيميايي آب شامل دما، ‌اکسيژن محلول، سختي آب و آمونياک در جدول شماره 4-1 آورده شده است.

جدول 4-1 مقادير پارامترهاي فيزيکوشيميايي آب در طول دوره آزمايش(ميانگين ± خطاي استاندارد)

پارامترها دامنه تغييرات

بيشينه
کمينه
(ميانگين ± خطاي استاندارد)
دما (0C)
2/24
4/16
90/3 ±29/20
اکسيژن محلول (ppm)
84/8
53/8
15/0 ±68/8
pH
94/7
5/7
22/0 ±72/7
سختي (ميکروزيمنس)
489
473
00/8 ±481
آمونيوم (ppm)
6/0
28/0
15/0 ±44/0

4-2- ترکيبات شيميايي عصاره رزماري
نتايج آناليز GC/MS ترکيبات شيميايي روغن رزماري استفاده شده در اين تحقيق در جدول 4-2 نشان داده شده است (شرکت باريج اسانس کاشان). ترکيبات شيميايي موجود در اين عصاره با بيشترين درصد فراواني را در جدول 4-2 مشاهده مي‌کنيد.
جدول 4-2 مهم‌ترين ترکيبات شيميايي موجود در عصاره رزماري استفاده شده در اين تحقيق (شرکت باريج اسانس کاشان)
نوع ترکيب شيميايي
درصد
alpha-Pinene
523/21
Camphene
276/6
Verbenene
395/0
beta-Pinene
499/3
beta-Myrcene
638/1
p-Cymene
980/2
1,8-Cineole
171/15
Camphor
804/6
Borneol
619/8
Verbenone
563/8
Borneol acetate
077/6

4-3- نتايج آناليز جيره‌هاي غذايي و لاشه
نتايج آناليزهاي شيميايي غذا و ترکيب شيميايي لاشه در ابتدا و انتهاي آزمايش به ترتيب در جداول شماره 3-1 و 4-3 آورده شده است.
جدول 4-3 ترکيب شيميايي لاشه فيل‌ماهيان پرورشي در ابتدا و انتهاي آزمايش برحسب درصد در لاشه (ميانگين ± خطاي استاندارد)
شاخص (?)
قبل از شروع آزمايش
انتهاي دوره آزمايش

تيمارها

شاهد
رزماري (g/kg)
g/kg 30 اکسي‌تتراسايکلين

1/0
1
10
20

رطوبت
59/0 ± 16/82
07/0 ± 70/77
29/0 ± 523/76
40/0 ± 66/76
27/0 ± 46/76
02/0 ± 58/77
68/0 ± 68/76
پروتئين
26/0 ± 39/12
a04/0 ± 13/14
b24/0 ± 69/14
ab19/0 ± 63/14
ab17/0 ± 65/14
a03/0 ± 12/14
ab16/0 ± 58/14
چربي
16/0 ± 06/3
06/0 ± 15/4
06/0 ± 73/4
21/0 ± 76/4
07/0 ± 00/5
04/0 ± 24/4
56/0 ± 77/4
خاکستر
14/0 ± 35/2
07/0 ± 00/4
02/0 ± 01/4
11/0 ± 91/3
03/0 ± 83/3
05/0 ± 03/4
03/0 ± 92/3
چربي کبد

b54/3 ± 92/38
a50/1 ± 79/22
b88/1 ± 61/31
b92/2 ± 80/33
b35/2 ± 43/35
a16/1 ± 82/20
– در هر رديف، مقادير داراي حداقل يک حرف مشترک فاقد اختلاف معني‌دار هستند (05/0 p).

4-3-1- درصد رطوبت لاشه
طبق داده‌هاي ارائه شده در جدول 4-3 اختلاف معني‌داري در ميزان رطوبت لاشه فيل‌ماهيان مورد آزمايش مشاهده نشد (05/0 p ). بيشترين ميزان رطوبت لاشه در تيمار شاهد برابر 07/0 ± 70/77 درصد و کم‌ترين ميزان آن برابر 27/0 ± 46/76 درصد در سطح g/kg10 عصاره رزماري مشاهده شد. با توجه به يکسان بودن جيره پايه در تيمارهاي مختلف غذايي و يکنواختي ميزان چربي (انرژي) و پروتئين آن‌ها، عدم مشاهده تفاوت در ميزان رطوبت لاشه نشان مي‌دهد که ميزان رطوبت تحت تاثير مقدار عصاره رزماري قرار نداشته است. مطالعات مشابه در خصوص استفاده از ترکيبات و همچنين گياهان محرک رشد و سيستم ايمني در فيل‌ماهيان جوان پرورشي بيانگر عدم ايجاد تغييرات معني‌دار در ميزان رطوبت لاشه ماهيان تغذيه شده با جيره‌هاي حاوي اين مواد است [17،37،61،72]. نتايج بررسي شالابي و همکاران (2006) و متوالي (2009) بر روي تاثير گياه سير بر ماهيان تيلاپيا نيز تاييد کننده نتايج تحقيق حاضر است [47،65]. ابراهيمي و همکاران (1391) نيز تغيير معني‌داري را در ميزان رطوبت لاشه فيل‌ماهيان تغذيه شده با عصاره سير مشاهده نکردند [4]. بر خلاف نتايج حاصل از اين بررسي، طاعتي و همکاران (2012) در بررسي خود کاهش معني‌داري را در ميزان رطوبت لاشه فيل‌ماهيان تغذيه شده با جيره‌هاي حاوي پربيوتيک ايمونوال (ماده محرک رشد) مشاهده کردند [67]. تفاوت در ترکيب غذا، شرايط پرورش و اندازه ماهيان مورد آزمايش مي‌تواند منجر به ايجاد نتايج متفاوت گردد.

4-3-2- درصد پروتئين لاشه
همانطور که در جدول شماره 4-3 مشاهده مي‌شود، تيمار شاهد و تيمار حاوي g/kg20 عصاره رزماري به ترتيب با مقدار پروتئين برابر 0.04 ± 14.13 و 0.03 ± 14.12 درصد، کاهش معني‌داري را نسبت به تيمار g/kg1/0 نشان دادند (05/0 p ). بين ديگر تيمارها اختلاف معني‌داري از لحاظ مقدار پروتئين لاشه مشاهده نگرديد. از آن‌جايي که تحقيقات مختلف نشان‌دهنده تاثيرپذيري ترکيب شيميايي بدن از ترکيب جيره غذايي و حتي درصد و مقدار غذادهي روزانه است [2،3]، به نظر مي‌رسد در شرايط تحقيق حاضر وجود عصاره رزماري در جيره‌هاي غذايي باعث شده تا در فرايند متابوليسم، پروتئين مسير اصلي خود يعني مسير سنتز بافت را طي نموده و به شکل پروتئين ذخيره گردد. در نتيجه مقدار پروتئين ابقاء شده در لاشه افزايش يافته است، به همين دليل بيشترين ميزان پروتئين در سطح g/kg1/0 عصاره مشاهده شده است. از سوي ديگر همانگونه که مشاهده مي‌شود، چربي کبد فيل‌ماهيان تيمار g/kg1/0 به طور معني‌داري کمتر از ديگر تيمارهاست (05/0 p ). اين مطلب نيز تاييد کننده قرارگرفتن چربي در مسير سوختن و تامين بهتر انرژي است که باعث سنتز پروتئين در مسير اصلي خود و ابقاء بهتر پروتئين در بافت‌ها شده است. بر اين اساس مي‌توان گفت که عصاره رزماري در سطح g/kg1/0 باعث ابقاء بهتر پروتئين و افزايش پروتئين لاشه فيل‌ماهيان شده است. تحقيقات انجام شده در خصوص استفاده از منابع مختلف محرک رشد و سيستم ايمني در فيل‌ماهيان نيز تاييد کننده نتايج بدست آمده در تحقيق حاضر است [39،67]. نتايج حاصل از تحقيقات متوالي (2009) ‌شالابي و همکاران (2006) در مورد استفاده از سير بيانگر افزايش ميزان پروتئين لاشه در تيمارهاي تغذيه شده با جيره‌هاي حاوي اين گياه است [47،65]. در مقابل برخي از تحقيقات نشان‌دهنده عدم وجود تغيير معني‌دار در ميزان پروتئين لاشه فيل‌ماهيان جوان تغذيه شده با مواد محرک رشد و سيستم ايمني بوده است [17،37،61].

4-3-3- درصد چربي لاشه
طبق داده‌هاي ارائه شده در جدول شماره 4-3 اختلاف معني‌داري در ميزان چربي لاشه بين تيمارهاي آزمايشي مشاهده نشد (05/0 p). بيشترين مقدار چربي لاشه در تيمار g/kg10 به ميزان 07/0 ± 00/5 درصد و کم‌ترين مقدار آن در تيمار شاهد به ميزان 06/0 ± 15/4 درصد اندازه‌گيري شد. ميزان چربي موجود در غذاي روزانه ماده مغذي مهمي است که باعث ايجاد انرژي در اکثر ماهيان مي‌گردد و براي رشد و تکامل ضروري است. محققين دريافته‌اند که ماهيان، استفاده از پروتئين را به چربي و کربوهيدرات ترجيح مي‌دهند. چربي در برخي از بافت‌هاي ماهيان خاوياري به وفور ذخيره مي‌شود. ماهيان خاوياري نسبت به ماکرل و سالمون که به ماهيان چرب مشهورند نيز داراي چربي بيشتري هستند [45]. با توجه به يکنواختي ميزان انرژي و پروتئين در جيره‌هاي غذايي و هم‌چنين تاثيرپذيري محتواي چربي لاشه از کميت چربي در جيره‌هاي غذايي، به نظر مي‌رسد در تحقيق حاضر ميزان عصاره رزماري تاثيري بر کميت چربي در لاشه ماهيان مورد تغذيه در شرايط اين آزمايش نداشته است. در عين حال به نظر مي‌رسد ماهيان تيمار g/kg10 که سطوح بالاتري از پروتئين و چربي لاشه را نسبت به ديگر تيمارها به خود اختصاص داده‌اند، به نحو مطلوبتري از غذا بهره‌مند گرديده‌اند. ريتنز در سال 1983 بيان داشت که يک رابطه معکوس بين درصد آب و درصد چربي لاشه در قزل‌آلاي رنگين‌کمان وجود دارد که ارتباطي با ميزان پروتئين جيره ندارد [10]. به رغم وجود رابطه معکوس بين ميزان رطوبت و چربي لاشه، در تحقيق حاضر هيچ‌گونه رابطه معني‌داري بين ميزان رطوبت و چربي در تيمارهاي مختلف مشاهده نشد. تحقيقات مشابه در خصوص استفاده از ترکيبات محرک سيستم ايمني و رشد در ماهيان نيز نتايج مشابهي را ارائه نموده است [37،39،61]. در مقابل برخي تحقيقات افزايش معني‌داري را در ميزان چربي ماهيان تغذيه شده با جيره‌هاي حاوي مواد محرک رشد و سيستم ايمني به اثبات رسانده‌اند [17،67]. نکته قابل توجه در اين خصوص مدت زمان انجام تحقيق مي‌باشد. با توجه به اينکه متابوليسم چربي تحت تاثير عوامل مختلف قرار داشته و انعکاس محتواي انرژي جيره غذايي در ترکيب لاشه، نياز به زمان طولاني‌تري دارد،‌ لذا به نظر مي‌رسد در صورتي که زمان انجام تحقيق طولاني‌تر بود، تفاوت‌هايي در ميزان چربي لاشه مشاهده مي‌شد.

4-3-4- درصد خاکستر لاشه
طبق داده‌هاي جدول 4-3 اختلاف معني‌داري از لحاظ خاکستر لاشه در بين تيمارهاي مورد بررسي وجود نداشت (05/0 p). بيشترين ميزان خاکستر لاشه در تيمار g/kg20 (05/0 ± 03/4 درصد) و کم‌ترين ميزان خاکستر لاشه در تيمار g/kg10 (03/0 ± 83/3 درصد) مشاهده شد. ترکيبات غذايي مختلف داراي اثرات متفاوتي بر ترکيب لاشه ماهيان مي‌باشد. علاوه بر بازارپسندي، کيفيت لاشه ماهيان پرورشي به طور عمده به کيفيت غذاي مصرفي آن‌ها وابسته است به طوري که اين عامل يکي از فاکتورهاي کنترل کيفي محسوب

متن کامل در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید