دانلود پایان نامه

تقديم به:

مادر مهربانم

به پاس قطره اي از درياي محبتشان

سپاسگزاري

در ابتداي سخن، خداوند، تنها دوست و ياور تنهايي هايم را شکر مي گويم که مرا در مسير تحصيل علم همراهي کرده است و از استاد بزرگوار جناب آقاي دکتر محمد حسين پور که با تجربيات و راهنمايي هاي ارزشمند خود، مرا در انجام اين تحقيق ياري رساندند سپاس گزارم. همچنين از اساتيد گرامي آقايان دکتر عبدالرضا پاکشير و دکتر خليل حاجي پور که با مشاوره و راهنمايي خود در تکميل اين تحقيق نقش داشتند تشکر مي نمايم.
در پايان از مادرم که با مهرباني ها و دلسوزي هاي مادرانه و زحمت ها و راهنمايي هاي پدرانه اش، مشوق من در پيشرفت و کسب علم بوده اند، کمال تشکر را دارم.

چکيده

بررسي تطبيقي سياست توانمندسازي در ساماندهي بافت هاي شهري بندرعباس با رويکرد توسعه پايدار
( نمونه موردي : محله هاي چاهستانيها و سورو )

به کوشش
سمانه قنبري باغستاني

اسکان غيررسمي از جمله پديده هاي ناشي از شهرنشيني شتابان معاصر و از جلوه هاي فقر شهري است كه به عنوان معضلي در برابر توسعه پايدار، به صورت خودرو در درون يا اطراف شهرها ظاهر شده است. اين نوع اسکان با قدمتي يک صد ساله، در شهرهاي بزرگ ايران ناشي از تحولات اجتماعي، اقتصادي و روند شهرنشيني و شهرگرايي ناهمگون و بي برنامه ايران است. رويکردهاي مختلفي در برخورد با اين نوع اسکان، آزمايش و با شکست مواجه شده اند، که در حال حاضر سياست توانمندسازي به عنوان رويکردي جامع و همه سونگر در جهت ساماندهي اين نوع سکونتگاهها بکار مي رود.
هدف از انجام اين تحقيق بررسي سياست توانمندسازي در ساماندهي بافت هاي محلات سورو و چاهستانيها شهر بندرعباس و شناسايي سکونتگاههاي غيررسمي يأس و اميد از يکديگر و ارائه راهکارهايي مناسب براي هر يک از محلات چاهستانيها(سکونتگاه يأس) و سورو(سکونتگاه اميد) با توجه به پتانسيل هاي دروني آنها مي باشد. که پس از استخراج داده هاي حاصل از پرسشنامه با استفاده از نرم افزارSPSS پنج شاخص کيفيت ابنيه، ميزان مهاجرت، بافت اقتصادي(نوع اشتغال و ميزان درآمد ماهيانه خانوار)، امنيت و نيز ميزان مشارکت، به عنوان شاخص هاي مهم و تأثيرگذار در کيفيت يک محله، به منظور انجام تحليل سلسله مراتبي(AHP) در محيط Expert Choice و مقايسه دو به دو محلات مورد مطالعه، استفاده شده است.
بر اساس يافته هاي تحقيق، محله سورو به لحاظ اجتماعي، اقتصادي و نيز ميزان امنيت و مشارکت از وضعيت بهتري نسبت به محله چاهستانيها برخوردار است، در حاليكه به دليل گذر زمان و فرسودگي، به لحاظ شاخص كالبدي داراي وزن و امتياز كمتري مي باشد.
يافته هاي تحقيق بيانگر اين موضوع است که هر دو سياست تأمين حق مالکيت قانوني و تأمين امکانات و خدمات در محله، مي توانند باعث افزايش ميزان مشارکت ساکنين در امر بهسازي محله گردند. اثبات فرضيه سوم نيز که از طريق بررسي رابطه ميان مشارکت و ميزان وابستگي ساکنين به نهادهاي دولتي(ميزان استفاده ساکنين از امکانات دولتي) انجام شد، بيانگر اين موضوع است که ساماندهي و توانمندسازي در محله سورو از طريق سياست نوسازي مشارکتي و در محله چاهستانيها از طريق سياست هاي تشويقي- حمايتي دولت امکانپذير است.
کلمات کليدي: سکونتگاه هاي غيررسمي ، توانمندسازي ، ساماندهي ، توسعه پايدار

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: مقدمه
1-1-طرح موضوع و بيان مسئله 3
2-1- اهميت و ضرورت تحقيق 8
3-1-اهداف تحقيق 13
1-3-1- هدف کلي 14
2-3-1- اهداف جزئي (عملياتي) 14
4-1- سئوالات تحقيق 15
5-1-فرضيه هاي تحقيق 15
6-1-روش تحقيق 16
7-1-روش و ابزار گردآوري اطلاعات 16
8-1- روش تجزيه و تحليل اطلاعات 17
9-1-مراحل انجام تحقيق 18
10-1-فرآيند تحقيق 19

فصل دوم :مباني نظري و پيشينه تحقيق
مقدمه 22
1-2-توسعه پايدار 24
2-2-اهداف توسعه پايدار 26
عنوان صفحه

3-2- ابعاد توسعه پايدار 27
4-2- توسعه پايدار شهري 28
5-2- اسکان غيررسمي و توسعه پايدار شهري 30
6-2- سکونتگاههاي غيررسمي و مفاهيم مرتبط با آن 34
1-6-2- زاغه نشيني 34
2-6-2- حاشيه نشيني 34
3-6-2- سکونتگاههاي غيررسمي 35
7-2- عوامل مؤثر بر شکل گيري اسکان هاي غيررسمي در کشورهاي در حال توسعه 37
1-7-2- عوامل ساختاري جامعه 37
2-7-2- عوامل سازماني 38
3-7-2- فقدان سيستم هاي حمايتي و مشارکتي 38
4-7-2- وجود باندهاي نامشروع قدرت و بورس بازي زمين 39
5-7-2- سياست هاي مداخله و تأمين مسکن 39
6-7-2- قابل اجرا نبودن ضوابط ساختماني براي فقراي شهري 40
8-2- معيارهاي شناسايي اسکان غيررسمي 42
1-8-2- ويژگي هاي کالبدي و فضايي 43
2-8-2- ويژگي هاي اقتصادي 44
3-8-2- ويژگي هاي اجتماعي- فرهنگي 45
4-8-2- ويژگي هاي حقوقي 47
9-2- ديدگاه هاي رايج در زمينه اسکان غيررسمي 48
1-9-2- ديدگاه ليبرال 49
2-9-2- ديدگاه راديکال 50
3-9-2- ديدگاه جامعه گرايان جديد 51
4-9-2- ديدگاه مسأله گرا (عمدتاً متعلق به قبل از دهه 1970 52
عنوان صفحه

5-9-2- ديدگاه بنيادگرا (عمدتاً پايه گرفته در دهه 1970 52
6-9-2- ديدگاه هاي هدفگرا (راهبردي)( از نيمه دوم دهه 1980
و به خصوص 1990 تاکنون) 53
10-2- رويکردهاي مداخله با اسکان هاي غيررسمي در جهان 56
1-10-2- رويکرد ناديده انگاري 56
2
-10-2- رويکرد حذف و تخليه اجباري 56
3-10-2- رويکرد مسکن عمومي 57
4-10-2- رويکرد زمين و خدمات 57
5-10-2- رويکرد خودياري 58
6-10-2- رويکرد ارتقاء بخشي (بهسازي) 59
7-10-2- رويکرد توانمندسازي 60
11-2- فرآيند اجرايي شدن سياست توانمندسازي 63
1-11-2- رويکرد اجتماع-محور 63
2-11-2- مشارکت 64
3-11-2- ظرفيت سازي 66
4-11-2- امنيت تصرف(سکونت) 69
1-4-11-2-سياست هاي اجرايي شدن تأمين حق اقامت و امنيت سکونت 70
1-1-4-11-2- سياست قانوني کردن مالکيت 70
2-1-4-11-2- سياست تأمين خدمات پايه در سکونتگاه هاي غيررسمي 71
3-1-4-11-2- سياست نوسازي و توسعه مجدد 71
12-2- رويکردهاي مداخله با اسکان هاي غيررسمي در ايران 72
13-2- سند توانمندسازي و ساماندهي سکونتگاه هاي غيررسمي 75
1-13-2- اهداف کلان سند توانمندسازي 76
2-13-2- اصول سند توانمندسازي 76
عنوان صفحه

14-2- پيشينه تحقيق 77
15-2- جمع بندي و چارچوب نظري تحقيق 83

فصل سوم : شناخت محدوده مورد مطالعه
1-3- سکونتگاه هاي غيررسمي شهربندرعباس 87
2-3- تجارب ساماندهي و توانمندسازي اسکان غيررسمي بندرعباس 90
1-2-3- بانک جهاني 90
2-2-3- طرح مطالعات توانمندسازي محلات شهر بندرعباس 93
3-3- شناخت محدوده مورد مطالعه 94
1-3-3- موقعيت قرارگيري محلات موردنظر 94
1-1-3-3- محله سورو 94
2-1-3-3- محله چاهستانيها 97
2-3-3- قدمت و زمان شکل گيري محلات مورد مطالعه 99
1-2-3-3- قدمت محله سورو 99
2-2-3-3- قدمت محله چاهستانيها 99
4-3- مطالعات کالبدي و فيزيکي محلات سورو و چاهستانيها 10
1-4-3- ساختار کلي محلات سورو و چاهستانيها 100
2-4-3- قدمت و عمر بنا 103
3-4-3- نوع دسترسي ها و نحوه شکل گيري آنها 104
4-4-3- بررسي و مقايسه کاربري ها و امکانات موجود در هر از يک
محلات مورد مطالعه با استانداردهاي موجود 108
5-3- تحولات جمعيتي محلات سورو و چاهستانيها 114
1-5-3- تغييرات جمعيت و ميزان نرخ رشد 114
عنوان صفحه

2-5-3- تعداد و بعد خانوار 117
6-3- ترکيب اقتصادي محلات سورو و چاهستانيها 118
7-3- جمع بندي 121

فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده ها
مقدمه 124
1-4- تأثيرات زيست محيطي بر سکونتگاه هاي غيررسمي مورد مطالعه 125
1-1-4- خطرفروپاشي ساختمان هادرمقابل عوامل طبيعي 126
2-4- ارزيابي بافت فيزيکي محلات 127
1-2-4- بررسي کيفيت ابنيه 127
2- 2- 4- ميزان دسترسي واحد هاي مسکوني به تأسيسات زيربنايي 131
3-2-4-کيفيت روشنايي محله از ديد ساکنين 132
3-4- مورفولوژي اجتماعي 133
1-3-4- ترکيب سني و جنسي پاسخگويان 133
2-3-4- ميزان تحصيلات پاسخگويان 134
3-3-4- ميزان مهاجرپذيري محله 136
1-3-3-4- بومي و غيربومي بودن ساکنين 136
2-3-3-4- مبداء مهاجرت ساکنين 137
3-3-3-4- علت مهاجرت ساکنين 141
4-3-4-ميزان احساس تعلق به محله 143
1-4-3-4- سابقه سکونت در محله 144
2-4-3-4- نوع سکونت در محله از ديد ساکنين 145
3-4-3-4- ميزان صميميت ساکنين با يکديگر 146
عنوان صفحه

4-4-3-4- رضايتمندي ساکنين از محله 147
4-4- مشاركت 149
1-4-4- سابقه مشارکت 149
2-4-4- ميزان مشارکت در محلات مورد مطالعه 150
3-4-4- نوع مشارکت 152
5-4- امنيت اجتماعي محله 153
1-5-4- امنيت و جرايم موجود در محلات مورد مطالعه 154
2-5-4- ميزان امنيت اجتماعي از ديد ساکنين 156
6-4- وضعيت اقتصادي و توان مالي ساکنين 157
1-6-4- وضعيت اشتغال ساکنين 158
2-6-4- ميزان درآمد ماهيانه 160
3-6-4- نوع مالکيت 161
7-4- ميزان وابستگي به نهادهاي دولتي 163
8-4- ارزيابي عملکرد نهادهاي دولتي در خدمات رساني به محلات موردمطالعه 165
9-4- تعيين محلات يأس و اميد با استفاده از تحليل سلسله مراتبي(AHP) 167
10-4- مسائل و مشکلات محلات از ديد ساکنين 171
11-4- جمع بندي 176

فصل پنجم: آزمون فرضيه ها و ارائه راهکار
مقدمه 178
1-5- آزمون فرضيه ها 179
1-1-5- فرضيه اول 179

عنوان صفحه

1-1-1-5- به نظر مي رسد تأمين حق مالکيت براي ساکنين محلات
چاهستانيها و سورو مي تواند ميزان تعلق خاطر آنها به محله را فراهم کند 180
2-1-1-5- ميزان تعلق خاطر مي تواند باعث افزايش ميزان
مشارکت مردمي گردد 181
2-1-5- فرضيه دوم 182
3-1-5- فرضيه سوم 184
2-5- راهکارهاي پيشنهادي در جهت ساماندهي محله سورو 185
3-5- راهکارهاي پيشنهادي در جهت ساماندهي محله چاهستانيها 186

منابع و مآخذ
منابع فارسي 187
منابع لاتين 196

پيوست ها 199

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول شماره 1: نمونه هايي از تجارب جهاني در چارچوب رويکردهاي مختلف مداخله 62
جدول شماره 2: مشخصات سکونتگاه هاي غيررسمي شهر بندرعباس 88
جدول شماره 3: پروژه هاي تعريف شده توسط بانک جهاني در شهربندرعباس 92
جدول شماره 4: مراحل شکل گيري و تکامل رشد کالبدي محله چاهستانيها 99
جدول شماره 5: :قدمت و عمر بنا در محله سورو 103
جدول شماره 6: قدمت و عمر بنا در محله چاهستانيها 104
جدول شماره 7: بررسي و مقايسه سطوح و سرانه هاي کاربري وضع موجود محله
سورو با سرانه هاي استاندارد طرحهاي فرادست 110
جدول شماره 8: بررسي و مقايسه سطوح و سرانه هاي کاربري وضع موجود محله
چاهستانيها با سرانه هاي استاندارد طرحهاي فرادست 111
جدول شماره 9: مقايسه شاخص هاي جمعيت، مساحت و تراکم جمعيتي محله سورو
با شهر بندرعباس 114
جدول شماره10:تغييرات جمعيت محله سورو طي سالهاي 89-1385 14
جدول شماره 11: مقايسه شاخص هاي جمعيت، مساحت و تراکم جمعيتي محله
چاهستانيها با شهربندرعباس 115
جدول شماره 12:تغييرات جمعيت محله چاهستانيها ط
ي سالهاي 89-1385 115
جدول شماره 13:تغييرات شاخص هاي تعداد و بعد خانوار در محله سورو طي
سالهاي 89-1385 117
عنوان صفحه

جدول شماره 14:تغييرات شاخص هاي تعداد و بعد خانوار در محله چاهستانيها
طي سالهاي 89-1385 117
جدول شماره 15:مقايسه تعداد جمعيت فعال و غيرفعال در محلات سورو و چاهستانيها
با شهر بندرعباس 119
جدول شماره 16:ترکيب جمعيت فعال و غيرفعال محلات سورو و چاهستانيها
و شهر بندرعباس 119
جدول شماره 17:درصد نوع مصالح بکار رفته در بافت محله 128
جدول شماره 18: درصد قدمت ساخت بنا 129
جدول شماره 19: درصد کيفيت ابنيه در محلات مورد مطالعه 130
جدول شماره 20: ميزان بهره مندي ازتأسيسات زيربنايي واحدهاي مسکوني
در محلات مورد مطالعه 131
جدول شماره 21: درصد کيفيت روشنايي محله از ديد

متن کامل پایان نامه ها در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید