1-1-1- جايگاه شتهي سبز گندم در رده بندي حشرات 5
1-1-2- شکل شناسي شتهي سبز گندم 5
1-1-3- زيستشناسي شتهي سبز گندم 6
1-1-4- مناطق انتشار و دامنهي ميزباني شتهي سبز گندم 7
1-2- تعاريف: 8
1-2-1- مقاومت 8
1-2-2- مقاومت القايي 9
1-2-3- ميانگين نرخ نسبي رشد 12
1-2-4- بررسيهاي انجام شده روي مقاومت القايي و شاخص ميانگين نرخ نسبي رشد 13
پارامترهاي رشد جمعيت 24
فصل دوم : مواد و روشها
2-1- شناسايي گونههاي مختلف شته و تعيين گونهي غالب. 26
2-2- انجام آزمايشها 26
2-2-1- محل و شرايط آزمايشات 26
2-2-2- پرورش گياهان ميزبان 27
2-2-3- تشکيل کلني شتهي سبز گندم 27
2-2-4- بررسي مکانيسم مقاومت القايي 28
2-2-5- تهيه جدول زندگي 30
2-2-6- آزمايش روي ارقام گندم براي محاسبه شاخص ميانگين نرخ نسبي رشد 32
تجزيه و تحليل دادهها 34
فصل سوم : نتــايج و بحث
3-1- پارامترهاي رشد جمعيت شتهي سبز گندم 35
3-2- ميانگين طول دورهي نشو و نما و ميزان بقاي پورهها 42
3-3- طول عمر حشرات بالغ شتهي سبزگندم 45
3-4- قدرت باروري شتهي سبز گندم 46
3-5- نرخ بقاء و باروري روزانه 47
3-6- ميانگين نرخ نسبي رشد 50
نتيجهگيري کلي 52
پيشنهادها 53
منابع 54
پيوست و ضمائم 67

فهرست شکلها
عنوان
صفحه
شکل 1-1- حشرهي کامل بيبال، بالدار و پورههاي شتهي سبز گندم…………………………………………………………………………………………
6
شکل 2-1- پرورش گياه گندم در گلخانه دانشکده علوم کشاورزي………………………………………………………………………………………………………………….
27
شکل 2-2- جمع آوري شته سبز گندم از مزارع گندم ……………………………………………………………………………………………………………….
28
شکل 2-3- کلني شته سبز گندم روي رقم سبلان در ژرميناتور……………………………………………………………………………………………………………………..
27
شکل 2-4- بررسي پارامترهاي زيستي شته سبز گندم در اتاقک رشد با استفاده از قفس برگي…………………………………………………………………….
29
شکل 2-5- ترازوي ديجيتال جهت توزين شته…………………………………………………………………………………………………………………………….
33
شکل 3-1- منحنيهاي تغييرات بقا (lx) و باروري ويژهي سني (mx) شتهي سبز گندم روي تيمارهاي زماني………………………………………….
48

فهرست جدولها
عنوان
صفحه
جدول 3-1- پارامترهاي رشد جمعيت شتهي سبز گندم، Sitobion avenae، روي دو رقم گندم در شرايط آزمايشگاهي……………………………
35
جدول 3-2- تاثير تيمارهاي زماني آلودهسازي قبلي روي پارامترهاي رشد جمعيت شتهي سبز گندم در رقم شيرودي در شرايط آزمايشگاه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
37
جدول 3-3- تاثير تيمارهاي زماني آلودهسازي روي پارامترهاي رشد جمعيت شتهي سبز گندم روي رقم سايسونز در شرايط آزمايشگاهي………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
41
جدول 3-4- پارامترهاي نشو و نماي شتهي سبز گندم روي دو رقم گندم در شرايط آزمايشگاهي………………………………………………………………..
42
جدول3-5- تاثير 5 تيمار زماني آلودهسازي روي پارامترهاي نشو و نماي شتهي سبز گندم در رقم شيرودي تحت شرايط آزمايشگاهي………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
43
جدول 3-6- تاثير 5 تيمار زماني آلودهسازي روي پارامترهاي نشو و نماي شتهي سبز گندم در رقم سايسونز تحت شرايط آزمايشگاهي……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
45
جدول 3-7- مقايسه ميانگين نرخ نسبي رشد S. avenae بين دو رقم گندم در شرايط آزمايشگاهي……………………………………………………….
50
جدول 3-8- مقايسه ميانگين نرخ نسبي رشد شتهي سبز گندم بين چند تيمار زماني آلودهسازي قبلي روي دو رقم گندم در شرايط آزمايشگاهي………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
51
جدول ضميمه 1- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم شيرودي در پيش آلودگي صفر……………………………………………………………….
67
جدول ضميمه 2- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم شيرودي در پيش آلودگي 2 روز…………………………………………………………….
68
جدول ضميمه 3- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم شيرودي در پيش آلودگي 4 روز……………………………………………………………….
69
جدول ضميمه 4- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم شيرودي در پيش آلودگي 6 روز…………………………………………………………………
70
جدول ضميمه 5- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم شيرودي در پيش آلودگي 8 روز………………………………………………………………..
71
جدول ضميمه 6- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم ساي سونز در پيش آلودگي 0 روز……………………………………………………………..
72
جدول ضميمه 7- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم ساي سونز در پيش آلودگي 2 روز……………………………………………………………..
73
جدول ضميمه 8- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم ساي سونز در پيش آلودگي 4 روز…………………………………………………………….
74
جدول ضميمه 9- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم ساي سونز در پيش آلودگي 6 روز…………………………………………………………….
75
جدول ضميمه 10- جدول باروري شتهي سبز گندم روي رقم ساي سونز در پيش آلودگي 8 روز………………………………………………………….
76

فصل اول
مقدمه و مروري بر منابع

مقدمه:
گياهان تيرهي غلات (Graminae) بطور مستقيم و غير مستقيم بيشترين اهميت را در تغذيه انسان داشته و در بين غلات، گندم، Triticum aestivum L.، مهمترين نقش را در دنيا دارد. گندم گياهي است تک لپهاي، علفي و يکساله که داراي گونههاي بسيار زيادي ميباشد (خدابنده، 1387). گندم احتمالاً يکي از اولين گياهاني است که توسط انسان کاشته شده و به همين دليل مهمترين گياه زراعي به شمار ميآيد، زيرا کاشت آن از گياهان ديگر سادهتر بوده و تطابق آن در مناطق مختلف که داراي شرايط آب و هوايي متفاوتي است، بيشتر ميباشد. حدود 60 درصد مزارع دنيا زير کشت غلات ميباشد که بيشترين مقدار آن زير کشت گندم است. براساس گزارش اداره کل آمار و اطلاعات وزارت کشاورزي در سال 92-1391 سطح زيرکشت گندم در کشور 22/3 ميليون هکتار آبي و 88/13 ميليون هکتار ديم ميباشد و ساليانه در حدود 12 تا 13 ميليون تن گندم در کشور توليد ميشود. گندم در بيشتر کشورهاي جهان به ويژه خاورميانه، آسيا، روسيه، اروپا، آمريکا، کانادا و ايران مهمترين محصول زراعي است و در طي دوران مختلف، کمبود آن مشکلات زيادي را در جامعه به وجود آورده است (سرافرازي، 1371؛ راشد محصل، 1376). در ميان کشورهاي جهان، چين، آمريکا و هندوستان از نظر سطح زير کشت گندم جايگاههاي اول تا سوم را دارند (پورصالح، 1374). کشور ايران با دارا بودن مناطق مستعد کاشت گندم تقريبا در بيشتر استانها توان توليدي زيادي دارد. گندم نيز مانند ساير گياهان زراعي در دورهي رشد خود مورد حملهي آفات مختلفي قرار ميگيرد که در اين ميان شتهها علاوه بر تغذيه مستقيم با انتقال عوامل بيماريزاي گياهي (ويروسها) خسارت مضاعفي را به گياهان مورد تغذيه تحميل ميکنند. شتهها خرطوم خود را به آوندهاي گياه ميزبان وارد نموده و از شيرهي پروردهي آن تغذيه ميکنند (نوري و رضواني، 1373؛ اختر و همکاران1، 2004). در ايران 10 گونه شته به عنوان آفات اصلي و خسارتزاي غلات شناسايي شدهاند، که شتهي سبز گندم يکي از اين شتهها است. شتهي سبز گندم با نام علمي (Fabricius) Sitobion avenae از راسته Hemiptera و خانوادهي Aphididaeعامل انتقال بيماري ويروسي کوتولگي زرد جو2 بوده و يکي از آفات مهم غلات در نقاط مختلف جهان محسوب ميشود. اين شته بيشترين تراکم را در استانهاي تهران و گلستان طي سالهاي 73-1372 داشته است، به طوريکه در استان تهران حدود 7/31- 5/94 درصد (نوري و رضواني، 1373) و در استان گلستان 97 درصد فراوني جمعيت شتهها، مربوط به اين شته بوده است (درويش مجني و رضواني، 1374). شتهي سبز گندم علاوه بر برگ و ساقه به خوشههاي سبز غلات نيز حمله ميکند (فرحبخش، 1340). گياهان ميزبان شتهها (از جمله گندم) از نظر تناسب ميزباني از جمله ارزش غذايي، مواد شيميايي ثانويه و مورفولوژي ميتوانند روي باروري، رشد و بقاي شتهها تاثير گذاشته و باعث تغيير در نرخ مرگ و مير و توليد مثل آنها شوند (اسکوتزکو و بوسک پرز3، 2000). جمعيت شتهها در گياهان ميزبان مناسب افزايش پيدا کرده و رشد و ترجيح توليد مثلي آنها در پاسخ به تغييرات کيفيت ميزبان تغيير ميکند (هونک، 1987؛ هونک و مارتين کوا4، 1999؛ سکورا و ديکسون5، 1996). ترکيبات شيميايي دفاعي گياهان در مقابل گياهخواران باعث کاهش زادآوري شتهها و يا افزايش طول دورهي نشو و نماي قبل از بلوغ آنها ميشوند (ميچائود6، 1999؛ لگراند و باربوسا7، 2000). مطالعات اخير نشان دادهاند که آلودگيهاي قبلي گياهان به حشرات باعث القاي مقاومت شيميايي در گياهان نسبت به حشرات ميشود. يعني هنگامي که گياه مورد حمله و تغذيه يک حشرهي آفت قرار ميگيرد، در واکنش به خسارت حشره در گياه ترکيبات دفاع شيميايي توليد شده و يا بر غلظت آنها افزوده ميشود و بدين ترتيب نوعي مقاومت القايي در گياه ايجاد ميشود. لذا هدف از اجراي اين تحقيق بررسي امکان استفاده از مقاومت القايي در گندم نسبت به شتهي سبز گندم براي استفاده در مديريت تلفيقي اين آفت بوده است.

شتهي سبز گندم8
جايگاه شتهي Sitobion avenae در رده بندي حشرات به شرح زير ميباشد (بلکمن و استوپ9،

متن کامل در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید