– هوازي – بي هوازي اختياري مي باشند.
– گلوكز را تخمير مي كنند.
– قادر به احياي نيترات به نيتريت هستند.
– در انواع متحرك فلاژل از نوع پري تريش دارند.
2-1-1:ويژگي هاي خانواده انترو باکترياسه:
شامل گروهي از باکتري هاي توليد کننده اسيد هاي آلي مي باشند که در بين مجموع اسيد هاي ايجاد شده، اسيد فرميک، هرچند که محصول اصلي تخمير به وسيله اين باکتري ها نيست ولي يکي از خصوصيات بارز اين ميکروب ها محسوب مي شود. و ازهمين جهت هم اين گروه باکتري ها، اسيد فرميک باکتريها لقب گرفته اند (ملکي ،1360).از طرفي ديگر هم چون تعدادي اسيدهاي آلي مختلف در حين تخمير به وسيله اين ميکروب ها توليد مي شود، از نظر فيزيو لوژي به گروه ارگانيسم هاي توليد کننده اسيد هاي آلي مختلف معروف شده اند.نظر به اين که بعضي از جنس هاي حائز اهميت اين خانواده در روده زندگي مي کنند نام انتروباکترياسه را بر آن ها نهاده اند(ادمز،2000).
مشخصات کلي اين خانواده عبارتند از :کليه آن ها گرم منفي اندازه متوسط(6-1 ? 1-3/0 ميکرومتر) و فاقد هاگ مي باشند ، ميله اي ، تازک دار و متحرک و غير متحرک هستند برخي نظير شيگلا و کلبسيلا فاقد تاژک و غيرمتحرک اند. البته گونه تاتوملاپتيسئوس برخلاف باکتري هاي متحرک اين خانواده به وسيله تاژک هاي جانبي يا قطبي و تحت قطبي حرکت مي کند. برخي از گونه ها داراي فيمبريه يا پيلي مي باشند که باعث بروز خصوصيات جديد در اين گونه ها از جمله خاصيت چسبندگي و اتصال به گلبول هاي قرمز و مخاط روده ميزبان مي گردد. همچنين برخي از باکتري هاي اين خانواده داراي لايه لعابي به نام کپسول هستند که اين ساختمان بيروني در کلبسيلا مشخص تر است( شيمي، 1376).
اندام حرکتي در اشرشيا کلي به صورت يک لايه نازک مي باشد و در برخي ديگر وجود ندارد(همتي، 1370). شيميوارگانوتروف ، کم توقع }محيط کشت حداقل :حاوي املاح مختلف -يك منبع انرژي )قند( و منبع ازت (NH4+)} همگي گلوکز را تخمير مي کنند. برخي ساير کربوهيدراتها را نيز با توليد اسيد و گاز H2 )و( CO2 مصرف ميکنند.همچنين رشد در محيط کشت پپتون دار محيط کشت عصاره گوشت و محيط کشت مکانکي آگار(مرد افکن،1380) . کليه گونه ها قادر به احيا نيترات به نيتريت به جز اروينيا . برخي باکتريهاي اين خانواده ساپروفيت و برخي عوامل عفونت روده اي مثل سالمونلاو شيگلا هستند. در کتاب برگي و بر اساس خصوصيات بيوشيميايي خانواده انتروباکترياسه به 5 دسته تقسيم شده است:
الف- دسته اشرشيه همواره لاکتوز را تخمير و خود شامل 5نوع است:
1- اشرشيا ميزبان عادي روده انسان و حيوان
2-آئروباکتر )انتروباکتر(بر روي گياهان در آب ومواد غذايي و برخي موارد دستگاه گوارش حيوان.
3-کلبسيلا در مجاري تنفسي- گوارشي يا مجاري تناسلي انسان و حيوان
4-باکتريهاي پاراکولون که فرصت طلب هم ناميده ميشوند.وداراي سه دسته سيتروباکتر)تورم معده و روده( پروويدانس )عامل اسهال ( و آريزونا) عامل عفونت(
5-آلژينوباکتر ميکروب هاي غير بيماريزا خاك زي
ب- اروينيه پاتوژن گياهي هستند مثل اروينيا
ج – سراتيه غير بيماريزا و مولد رنگدانه مثل سراتيا قادر به تخميرلاکتوز وذوب ژلاتين.
د – پروتئه غير بيماريزا مثل پروتئوس عدم تخمير لاکتوز ولي قادر به تجزيه اوره
ه – سالمونلا عدم تخمير لاکتوز و عدم تجزيه اوره وبه دو دسته سالمونلا عامل بيماري هاي انسان و حيوان و شيگلا که عامل شيگلوز در انسان و حيوان است.(برگي،1990)
3-1-1:محيط کشت قابل رشد و خواص انتروباکترياسه:
اين باکتري ها بي هوازي اختياري مي باشند و دارا ي کاتالاز سيتو کروم بوده و قادرند هم از طريق هوازي و هم از طريق غير هوازي کسب انرژي نمايند(فريزير،2004). از نظر احتياجات غذايي ميکروب هاي کم توقعي هستند و بر روي محيط هاي سننتيک که از املاح مختلف، يک منبع انرژي و يک منبع ازت تشکيل شده اند مي توانند رشد و تکثير نمايند.گلوکز وتعدادي از کربو هيدرات هاي ديگر توسط ارگانيسم هاي اين خانواده با ايجاد اسيد و گاز تخمير مي شوند( فريزير، 2004).
تمامي آن ها روي محيط معمولي ژلوز و آبگوشت مغذي به خوبي رشد مي کنند. در محيط آبگوشت مغذي به طور کلي بعد از 24 ساعت کدورت يکنواخت ايجاد مي کنند، طوري که اگر لوله کشت را تکان دهيم، منظره خاصي را مشاهده خواهيم کرد (همتي، 1370).
در محيط هاي غير اختصاصي مثل اگار خون دار يا اگارانفوزيون تمامي آن ها در شکل کلوني هاي مرطوب، خاکستري و صاف ظاهر مي شوند، لذا گونه هاي مختلف تفکيک نيستند. گاهي تغيير شکل کلوني ها از فرم S به فرمR ديده مي شود و کلوني هاي مربوط به برخي سوش ها هموليز بتا ايجاد مي کنند (جا کليک و همکاران، 2003).
باکتري هاي خانواده انتروباکترياسه در سطح وسيعي از درجه حرارت رشد مي کنند ولي درجه حرارت مناسب اکثر آن ها 37 درجه سانتي گراد مي باشد (زهرايي صالحي، 1378).
در موارديکه انتروباکترياسه ها بايد از نمونه هاي آلوده جدا شوند از محيط هاي انتخابي استفاده
مي شود. در اين محيط ها مهار کننده هايي مثل نمک هاي صفر اوي يا رنگ هايي مانند ائوزين، متيلن بلوو.
در محيط هاي کشت EMB و مک کانکي، معرف هاي رنگي و جند قند قابل تخمير مانند لاکتوز اضافه شده است، لذا در اين محيط ها، جرم هايي که قدرت تخمير لاکتوز را دارند کلوني هايي به رنگ قرمز ايجاد مي کنند. به همين علت به اين محيط ها، محيط هاي کشت افتراقي نيز گفته مي شود.
اعضاي جنس آنتروباکتر، اشرشياکلي و اغلب گونه هاي جنس کلبسيلا حاوي کلوني هاي تخمير کننده لاکتوز هستند اما پاتوژن روده اي مانند سالمونلا و شگيلا تخمير لاکتوز را ندارند و در شکل کلوني هاي بي رنگ مشاهده مي شوند(رحيمي،1386)
4-1-1:مکانيسم بيماريزايي
– تهاجم
– توليد توكسين
– اتصال به ديواره روده
5-1-1:عوامل موثر در بيماريزايي:
1-5-1-1:باکتريوسين ها:
بسياري از انتروباکترياسه ها کولي سين يا همان باکتريوسين توليد مي کنند که توليد اين باکتريوسين ها توسط پلاسميد کنترل مي شود باکتريوسين توليد شده توسط اشريشيا کولي سين نام دارد.موادي از جنس پلي پپتيد هستند که برخي از نمونه هاي آنتروباکتري آن را ايجاد مي کنندوباکتريوسين ها داراي قدرت باکتريوسيدي هستند، به همين جهت مي توانند روي فلور طبيعي روده اثر کنند. از ميان انتروباکتري، کلي باسيل و شگيلا آن را بيشتر توليد مي نمايند (همتي، 1370).
2-5-1-1:اندوتوکسين:
اکثر باکتري هاي gr منفي در ديواره خود ليپوپلي ساکاريد دارند که همان اندوتوکسين ها هستند و در ايجاد بيماري نقش دارند.
از ليپويليساکاريدهاي پيچيده ديوار سلولي باکتري تشکيل شده و اغلب در اثر باکتريوليز تجزيه و رها مي شوند و اين مواد به حرارت مقاوم بوده و وزن مولکولي آن ها بين 100000 – 90000 دالتون مي باشد و علت سميت آن ها در نتيچه بالا بودن وزن مولکولي آن ها گزارش شده است (1989و Jawetz). خواص سمي اندوتوکسين ها عبارت است از: بروز تب، شوک و کاهش فشار خون انعقاد عروقي، کاهش قند خون، فعال کردن سيستم کمپلمان و کاهش گلبول سفيد (رحيمي، 1386).
3-5-1-1:آنتروکسين:
برخي از نمونه هاي آنتروباکترياسه هاي بيماري زا مانند سالمونلا، شگيلا و اشرشياکلي در محيط روده سمومي ترشح مي کنند که مي توانند در سطح سلول هلي محاط روده کوچک تاثير نموده و باعث جريان مايعات به سمت داخل روده و در نتيجه اسهال شوند. جنس آنتروتوکسين هاي مترشحه از انواع آنتروباکترياسه ها يکسان نمي باشد و با هم تفاوت دارد (همتي، 1370).
4-5-1-1:سيتوتوکسين:
اعضاي جنس شيگلاتوکسيني را توليد مي نمايند که از ستتز پروتئين در سلول هاي پستانداران جلوگيري مي کند و براي سلول هاي مخاط روده تاثير سمي دارد، لذا به آن ستيوتوکسين مي گويند (رحيمي، 1386).
5-5-1-1:وروتوکسين:
اشرشياكلي هاي توليد كننده وروتوكسين به عنوان گروه مهمي از باكتري هاي بيماري زاي روده اي شناخته مي شود. حداقل 100 سروتايپ اشرشياكلي قاد ر به توليد وروتوكسين ها هستند ( کپر،1998) .گمان مي شود كه اين توكسين ها مسئول تظاهرات اصلي كوليت خونريز ي دهنده و نشانگان هموليتيك اورميك باشند. با اين وجود از بين اين سروتايپ ها انتروهموراژيک اشرشياكلي عامل اصلي توليد وروتوکسين مي باشد( ريلي، 1983). از نظر آنتي ژني دو شكل مجزا از اين توكسين (وروتوكسين نوع 1 و وروتوكسين نوع2( وجود دارد (لاو ،2000).
جدول 1-1: مثال هايي از مكانيسم بيماري زايي برخي از باكتري هاي انتروپاتوژن در جدول 1-2 ذکر گرديده است(آزمايشگاه مرجع كشوري اشريشياكلي،1389)
مكانيسم
نام باكتري

توليد انتروتوكسين
ويبريوكلرا، شيگلا ديسانتري تيپ يك، اشريشيا كلي انتروتوكسيژنيك ، سالمونلا، آئروموناس، كمپيلوباكتر ژژوني

توليد سيتوتوكسين
شيگلا، اشريشيا كلي انتروهموراژيك

توليد نوروتوكسين
كلستريديوم بوتولينوم، استافيلوكوك اورئوس، باسيلوس سرئوس

چسبندگي و اتصال به سلول هاي مخاطي
اشريشيا كلي انتروپاتوژنيك ، اشريشيا كلي انترواگريگيتيو

تهاجم

شيگلا، اشريشيا كلي انترواينويسيو، كمپيلوباكتر ژژوني، يرسينيا انتروكوليتيكا ،سالمونلا، ادواردسيلا تاردا

در ايران مواردي از وجود اشريشياکولي وروتوکسيژن در انسان به ثبت رسيده است، به عنوان مثال در مطالعه اي که در تهران انجام شد. 15 درصد از موارد وقوع اسهال کودکان از نظر وجود وروتوکسين مثبت بودند(اصلاني و همکاران،1998 ) و همچنين در مطالعه اي ديگراصلاني در سال 2003 مشخص گرديد که در شمال ايران 7/. درصد از جمعيت با اشريشيا کلي وروتوکسين آلوده هستند.
برخي از سوش هاي اشرشياکلي، ستيوتوکسين هايي را توليد مي کنند که بر روي سلول هاي کشت بافت ميمون سبز آفريقايي يا ورو اثرات سمي دارند. لذا به آن ها وروتوکسين مي گويند (رحيمي، 1386).
مواد ديگري مانند هموليزين ها و آنزيم هاي گوناگوني ازآنتروباکترياسه ها به دست آمده است که تاکنون نقش بيماري زايي شان مشخص نشده است. آنتي ژن هاي سطحي k در کلبسيلاپنومونيه نظير کپسول پتومونيک، فاگوسيتوز اين باکتري ها را مشکل مي کند. همچمين به نظر مي رسد آنتي ژن هاي سطحي Vi در تيفوتيد مانع ليز سريع در داخل فاگوسيت ها مي شود. مطالعات انجام شده بر روي کلي باسيل ها نشان مي دهد که آنتي ژن هاي سطحي براي اتصال باکتري به مخاط روده دخالت مي نمايند (مانند K88 در کلي باسيل هاي خوکي و K99 و در کلي باسيل هاي گاوي) (همتي، 1370).
6-1-1: مقاومت :
از آن جا که باسيل هاي روده اي هاگ ايجاد نمي کنند، به آساني در برابر حرارت و غلظت هاي کم مواد ضدعفوني کننده و باکتري کش هاي معمولي از بين مي روند. در اين ارتباط ترکيبات هالوژنه، فرمالدئيد، بتاگلوتارآلدئيد و وفنلي اثر باکتري کش و ترکيبات آمونيوم چهار تايي تنها اثر باکتريواستاتيک دارند.
کلر زدن به آب در کنترل انتشار پاتوژن هاي روده اي نظير عامل بيماري حصبه مفيد است اين باکتري ها همچنين نسبت به اصلاح صفر اوي و برخي رنگ ها مقاوم اند که به اين دليل از اين مواد براي تهيه محيط هاي غني کننده و انتخابي استفاده مي شود (زهرايي صالحي، 1378).
باکتري هاي روده اي در برابر خشک شدن نيز حساس هستند اما اگر در محيطي با رطوبت کافي قرار گيرند، براي مدت زمان طولاني بقاي خود را حفظ مي کنند (جا کليک و همکاران، 2003). برعکس، غالبا يخچال و سرماي يخچال را ماه ها تحمل مي نمايند (همتي، 1370).
5-1-1: خواص شيميايي:
بعد از مشاهده نوع و تعداد پرگنه ها بر روي محيط کشت، چند تا از آن ها به داخل محيط آگار سه قندي آهن دار (TSI)، تلقيح مي شوند. اين محيط جهت مشخص نمودن تخمير لاکتوز، ساکارز، گلوکز و توليد H2S و گاز مورد استفاده قرار مي گيرد. آزمايشات مورد استفاده جهت تشخيص، واکنش هاي

متن کامل در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید