دانشکده علوم دامي و ش

عنوان جدول
صفحه
جدول 3-1- اجزاي جيره و مواد مغذي محاسبه شده ………………………………………………………………………………………..
24
جدول 3-2- ويژگيهاي پودر گزنه……………………………………………………………………………………………………………………..
25
جدول 3-3- ترکيبات ساپونين…………………………………………………………………………………………………………………………….
26
جدول 4-1- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر غلظت فراسنجههاي خوني پلاسما……………………………………..
33
جدول 4-2- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر غلظت کلسترول زرده……………………………………………………………
37
جدول 4-3- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر ضخامت پوسته تخم مرغ………………………………………………………
38
جدول 4-4- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر وزن پوسته تخم مرغ…………………………………………………………….
39
جدول 4-5- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد وزن پوسته………………………………………………………………….
40
جدول 4-6- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد شاخص زرده……………………………………………………………….
41
جدول 4-7- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد شاخص زرده……………………………………………………………….
42
جدول 4-8- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر واحد هاو………………………………………………………………………………..
43
جدول 4-9- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر وزن تخم مرغ………………………………………………………………………..
44
جدول 4-10- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد جوجه درآوري………………………………………………………….
45
جدول 4-11- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد توليد تخم مرغ………………………………………………………..
46
جدول 4-12- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر کيفيت جوجه……………………………………………………………………..
47

فهرست نگارهها

عنوان نگاره
صفحه
نگاره 2- 1- شکل ساختماني ساپونين استروييدي و تريترپنوييدي………………………………………………………………………….
10

فصل اول

مقدمه

1- 1- مقدمه
افزايش نياز به توليدات مرغي منجر به استفاده‌هاي غير ضروري از هورمون‌ها و ترکيبات شيميايي ديگر شده است که استفاده از اين محصولات تقويتي، باعث اثرات جدي در سلامت پرنده و توليدات آنها خواهد شد و فزون بر اين، باعث کاهش دوره توليد و تغييرات فيزيولوژيک مي‌شوند ( Poudelو Khanal، 2010) و نگراني‌هاي بسيار زيادي را براي استفاده از اين ترکيبات سنتتيک از جمله آنتي‌بيوتيک‌ها با توجه به اثرات جانبي‌شان به وجود آورده است (Mansoub و Nezhady، 2011).
امروزه با پيشرفت‌هاي حاصل در شيمي آلي و تحولات چشمگير در روش‌هاي استخراج، تخليص و تعيين ترکيبات مؤثر گياهان و به دليل عوارض داروهاي شيميايي، ارزش گياهان دارويي آشکارتر شده و تقريبا نيمي از فرآورده‌هاي دارويي منشأ گياهي دارند ( ناطقي و همکاران، 1390). گياهان دارويي پيشينه طولاني در درمان دارند اما با توجه به تحقيقات گسترده‌اي که در زمينه شناسايي گياهان دارويي و اثربخشي آنها صورت گرفته، مطالعه در مورد سميت گياهان دارويي با توجه به وجود متابوليت‌هاي ثانويه گياهي و ناشناخته بودن آنها امري اجتناب‌ناپذير است (Benchaar و همکاران، 2008). ترکيبات گياهي مي‌توانند به عنوان ترکيبات مناسبي براي سلامت پرنده و توليدات آنها استفاده شوند و باعث توليد فرآورده‌هاي مناسبي شوند (Mansoub، 2010).
پژوهشهاي زيادي در حال انجام هستند تا سودمندي و کارايي خوراک و توليدات و نرخ توليد و کيفيت محصولات توليدي را افزايش دهند که اين اهداف با استفاده از گياهان مفيد قابل اجراست. بيشترين اثرات سودمندي گياهان دارويي، اثرات شبه آنتي‌اکسيداني، کاهش چربي خون، پيش برد رشد و توانايي در دسترس بودن آنها است که بسياري از اين اثرات به متابوليت‌هاي ثانويه آنها مانند فنول‌ها، روغن‌ها، ساپونين، لکتين‌ها، آلکالوييدها و غيره وابسته است (Mansoub وNezhady ، 2011؛ Ipu و همکاران، 2006) تا همراه با کاهش هزينه جيره، توليد و کيفيت محصولات را افزايش دهند که اين اهداف تا حدودي به کاهش کلسترول تخم‌مرغ و کيفيت جوجه توليدي بستگي دارد (Nobakht و همکاران، 2011).
گزنه يکي از گياهان دارويي است که در نقاط مختلف جهان رشد مي‌کند و اولين بار در پرندگان استفاده شد (Mansoub و Nezhady، 2011). آناليزهاي به دست آمده از گزنه، نشان دهنده حضور ترکيبات زيادي در آن است که تاکنون نشاسته، صمغ، آلبومن، شکر، هيستامين، کولين، سروتونين، 18 ترکيب فنولي و 8 ليگنان از آن شناخته شده است (Tekeli و همکاران، 2006).
گزنه خاصيت ضد ميکروبي و ضد قارچي داشته و اثرات مثبتي بر عملکرد، صفات لاشه، فراسنجههاي خوني و ايمني دارد (Mansoub و Nezhady، 2011). يکي از اثرات مثبت گزنه تحريک ترشحات پانکراس است که ترشح آنزيم‌هاي گوارشي و هضم و جذب اسيدهاي آمينه را افزايش داده و صفات لاشه را بهبود مي‌بخشد (Modiry و همکاران، 2010). از ديگر اثرات مثبت گزنه مي‌توان به افزايش کيفيت و درصد توليد تخم و کاهش کلسترول زرده و تخم اشاره کرد (جادري و همکاران، 1390؛ Mansoub، 2010).
از متابوليت‌هاي ثانويه گياهي مي‌توان به ساپونين اشاره کرد. ساپونين ترکيب استروييدي يا گليکوزيد تري‌ترپنوييدي است با يک هسته ساپوژنين، که در بسياري از گياهان و متابوليت‌هاي گياهي وجود دارد (اعظمي و همکاران، 1391؛ Francis و همکاران، 2002). ساپونين‌ها در هر دو نوع گياهان خودرو و زراعي وجود دارند (Fenwick و همکاران، 1991) و فاکتورهايي مانند سن گياه، محيط و شرايط کشاورزي بر ترکيب آنها موثر است (Schopke، 2000).
ساپونين داراي بخشي محلول در آب و بخشي ديگر محلول در چربي است (Cheeke، 1998). اين ترکيب توانايي تشکيل ترکيب پايدار و فوم‌هاي صابوني شکل در محلول‌هاي آبي را دارد (جادري و همکاران، 1390). ساپونين داراي يک بخش قندي (گلوکز، گالاکتوز، گلوکورونيک اسيد، زايلوز يا متيل پنتوز) و يک اتصال گليکوزيدي به يک گليکون هيدروفوبيک است که ممکن است استروييدي يا تريترپنوييدي باشد و زنجيره اليگوساکاريدي به طور طبيعي به کربن شماره 3 وصل ميشود (Ling Mao و همکاران، 2009) و فعاليت بيولوژيک ساپونينها در سطح فعال گليکوزيدها انجام مي‌شود (Riguera، 1997؛ Yoshiki و همکاران، 1998).
ساپونين‌ها اثرات بيولوژيک بسياري دارند که مي‌توان به نفوذپذيري در غشا، تحريک سيستم ايمني، کاهش کلسترول، فعاليت ضد سرطاني و تاثير بر رشد، مصرف خوراک، مکان جذب مواد مغذي و متابوليت‌هاي خوني اشاره کرد. در بسياري از موارد از آن به عنوان شبه آنتي‌اکسيدان و کاهنده قند خون استفاده مي‌شود (اعظمي و همکاران، 1391؛ Francis و همکاران، 2001 و 2002).
گزنه و ساپونين عملکردهاي مثبتي دارند که به طور غيرمستقيم بر جوجه درآوري تاثيرگذارند (Matsuura، 2001؛ Toghyani و همکاران، 2010). همچنين اين دو ترکيب بر تخم مرغ تاثيرگذار بوده و کلسترول زرده را کاهش و ارتفاع آلبومن را افزايش مي‌دهند (Pappas و همکاران، 2005؛ Dikmen و Sahan، 2007؛ Afrose و همکاران، 2010).

1- 2- اهداف پژوهش
در اين پژوهش به بررسي تاثير افزودن پودر گزنه و ساپونين بر عملکرد، کلسترول زرده، ويژگي‌هاي تخم مرغ و وزن جوجهي مرغهاي مادر گوشتي پرداخته شد. اهداف پژوهش عبارتند از:
1. بررسي عملکرد مرغ مادر گوشتي تغذيه شده با پودر گزنه و ساپونين
2. بررسي تاثير پودر گزنه و ساپونين بر غلظت کلسترول زرده تخم‌هاي مرغ مادر گوشتي
3. بررسي صفات تخم مرغ مرغ مادر گوشتي تغذيه شده با پودر گزنه و ساپونين
4. بررسي تاثير افزودن پودر گزنه و ساپونين بر غلظت فراسنجههاي خوني مرغ مادر گوشتي
5. بررسي وزن جوجهي مرغ مادر گوشتي تغذيه شده با پودر گزنه و ساپونين يک هفته پس از هچ

فصل دوم

مروري بر پژوهش‌هاي
پيشين

2- 1- معرفي گياه گزنه
گزنه گياهي از تيره گزنه با نام علمي Urticadioicaاست. نام فارسي آن گزنه و نام انگليسي آن Nettle است. گزنه گياهي است که از دوران ماقبل تاريخ وجود داشته و مردم در آن زمان براي تغذيه از آن استفاده مي‌کردند. گزنه گياهي چندساله و علفي است که ساقه آن چهارگوش بوده و به طور عمود تا ارتفاع يک متر بالا مي‌رود. اين گياه در خرابه‌ها، باغ‌ها و نقاط مرطوب در بيشتر مناطق جهان به صورت خودرو مي‌رويد. ريشه اين گياه خزنده بوده و در ناحيه‌اي که سبز مي‌شود کم‌کم تمام منطقه را فرا مي‌گيرد. ساقه اين گياه را پرزها و تارهاي مخروطي شکل پوشانده که در صورت لمس ساقه، به دست مي‌چسبد و پوست را گزيده و خارش و سوزش ايجاد مي‌کند. تخم آن نرم، ريز و تيره‌رنگ و مانند تخم کتان است. بخش‌هاي مورد استفاده اين گياه برگ‌هاي تازه، ريشه، شيره و دانه آن است (هاشمي، 1387).

2- 2- ويژگيهاي گزنه
گزنه معرق، مدر و قاعده‌آور بوده، نيروي جنسي را زياد و سينه، ريه و معده را از اخلاط پاک مي‌کند و در موارد التهاب کليه، وجود خون در ادرار، مفرط ‌بودن خونريزي و ضعف و زردي تجويز مي‌شود (Madrid و همکاران، 2003؛ Alcicek و همکاران، 2004؛ Zhang و همکاران، 2005). گزنه از نظر دارويي به عنوان ضد تورم، کاهنده قند خون، ضد اسپاسم، يک شبه آنتي‌اکسيدان (Toldy و همکاران، 2005) و پايينآورنده کلسترول است (Khosravi و همکاران، 2008).

2- 3- ترکيبات شيميايي گزنه
مهمترين ترکيبات شيميايي گزنه Tymol، Carvacrol، نشاسته، صمغ، آلبومن، شکر، دورزين (Kwiecien و Mieczan، 2009) و 18 ترکيب فنولي و 8 ليگنان است (Nobakht و Moghaddm، 2012). گزنه مواد معدني زيادي به خصوص آهن، منيزيم، پتاسيم، ويتامين C و پيش‌ساز ويتامين A دارد (Geel، 2001). گزنه از نظر ريز مغذي‌هايي مانند اسيدهاي‌آمينه، ويتامين‌ها و ترکيبات فعال از جمله تانن‌ها، اسيد فرميک و اسيد ساليسيليک غني است (زرگري، 1369). گزنه اثرات شبه آنتي‌اکسيداني دارد. آنتي‌اکسيدان‌ها ترکيباتي هستند که راديکال‌هاي آزاد را از بين برده و آسيب و مرگ سلولي و بيماري‌هاي سرطاني را به حداقل
مي‌رسانند (Zheng و همکاران، 1992).

2- 4- مصرف گزنه در انسان
بيشترين تاثير گزنه در انسان بر کاهش چربي و کلسترول خون است (Poudel و Khanal، 2010). گزنه عملکرد تيروييد و نرخ متابوليسم (سوخت و ساز) را افزايش داده و به واسطه داشتن آهن از کم خوني جلوگيري مي‌کند (Safamehr و همکاران، 2012). انسان‌ها به دليل وجود سروتونين در گزنه از آب آن براي درمان افسردگي استفاده مي‌کنند (امين، 1385). براي تقويت سيستم ايمني و عفونت‌هاي ادراري نيز از آن بهره مي‌برند (Langhout، 2000).

2- 5- مصرف گزنه در خوک
Grella و همکاران (2006)، بيان نمودند که استفاده از گزنه بر سلامت و صفات توليدي خوک تاثير مثبتي داشته است. همچنين Khanal (2005)، گزارش کرد که خوک هاي تغذيه شده با گزنه پخته، افزايش

متن کامل پایان نامه ها در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید