دانشکده علوم دامي و ش
فهرست جدولها

عنوان جدول
صفحه
جدول 3-1- اجزاي جيره و مواد مغذي محاسبه شده ………………………………………………………………………………………..
24
جدول 3-2- ويژگيهاي پودر گزنه……………………………………………………………………………………………………………………..
25
جدول 3-3- ترکيبات ساپونين…………………………………………………………………………………………………………………………….
26
جدول 4-1- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر غلظت فراسنجههاي خوني پلاسما……………………………………..
33
جدول 4-2- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر غلظت کلسترول زرده……………………………………………………………
37
جدول 4-3- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر ضخامت پوسته تخم مرغ………………………………………………………
38
جدول 4-4- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر وزن پوسته تخم مرغ…………………………………………………………….
39
جدول 4-5- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد وزن پوسته………………………………………………………………….
40
جدول 4-6- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد شاخص زرده……………………………………………………………….
41
جدول 4-7- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد شاخص زرده……………………………………………………………….
42
جدول 4-8- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر واحد هاو………………………………………………………………………………..
43
جدول 4-9- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر وزن تخم مرغ………………………………………………………………………..
44
جدول 4-10- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد جوجه درآوري………………………………………………………….
45
جدول 4-11- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر درصد توليد تخم مرغ………………………………………………………..
46
جدول 4-12- تاثير مصرف پودر گزنه و ساپونين بر کيفيت جوجه……………………………………………………………………..
47

فهرست نگارهها

عنوان نگاره
صفحه
نگاره 2- 1- شکل ساختماني ساپونين استروييدي و تريترپنوييدي………………………………………………………………………….
10

فصل اول

مقدمه

1- 1- مقدمه
افزايش نياز به توليدات مرغي منجر به استفاده‌هاي غير ضروري از هورمون‌ها و ترکيبات شيميايي ديگر شده است که استفاده از اين محصولات تقويتي، باعث اثرات جدي در سلامت پرنده و توليدات آنها خواهد شد و فزون بر اين، باعث کاهش دوره توليد و تغييرات فيزيولوژيک مي‌شوند ( Poudelو Khanal، 2010) و نگراني‌هاي بسيار زيادي را براي استفاده از اين ترکيبات سنتتيک از جمله آنتي‌بيوتيک‌ها با توجه به اثرات جانبي‌شان به وجود آورده است (Mansoub و Nezhady، 2011).
امروزه با پيشرفت‌هاي حاصل در شيمي آلي و تحولات چشمگير در روش‌هاي استخراج، تخليص و تعيين ترکيبات مؤثر گياهان و به دليل عوارض داروهاي شيميايي، ارزش گياهان دارويي آشکارتر شده و تقريبا نيمي از فرآورده‌هاي دارويي منشأ گياهي دارند ( ناطقي و همکاران، 1390). گياهان دارويي پيشينه طولاني در درمان دارند اما با توجه به تحقيقات گسترده‌اي که در زمينه شناسايي گياهان دارويي و اثربخشي آنها صورت گرفته، مطالعه در مورد سميت گياهان دارويي با توجه به وجود متابوليت‌هاي ثانويه گياهي و ناشناخته بودن آنها امري اجتناب‌ناپذير است (Benchaar و همکاران، 2008). ترکيبات گياهي مي‌توانند به عنوان ترکيبات مناسبي براي سلامت پرنده و توليدات آنها استفاده شوند و باعث توليد فرآورده‌هاي مناسبي شوند (Mansoub، 2010).
پژوهشهاي زيادي در حال انجام هستند تا سودمندي و کارايي خوراک و توليدات و نرخ توليد و کيفيت محصولات توليدي را افزايش دهند که اين اهداف با استفاده از گياهان مفيد قابل اجراست. بيشترين اثرات سودمندي گياهان دارويي، اثرات شبه آنتي‌اکسيداني، کاهش چربي خون، پيش برد رشد و توانايي در دسترس بودن آنها است که بسياري از اين اثرات به متابوليت‌هاي ثانويه آنها مانند فنول‌ها، روغن‌ها، ساپونين، لکتين‌ها، آلکالوييدها و غيره وابسته است (Mansoub وNezhady ، 2011؛ Ipu و همکاران، 2006) تا همراه با کاهش هزينه جيره، توليد و کيفيت محصولات را افزايش دهند که اين اهداف تا حدودي به کاهش کلسترول تخم‌مرغ و کيفيت جوجه توليدي بستگي دارد (Nobakht و همکاران، 2011).
گزنه يکي از گياهان دارويي است که در نقاط مختلف جهان رشد مي‌کند و اولين بار در پرندگان استفاده شد (Mansoub و Nezhady، 2011). آناليزهاي به دست آمده از گزنه، نشان دهنده حضور ترکيبات زيادي در آن است که تاکنون نشاسته، صمغ، آلبومن، شکر، هيستامين، کولين، سروتونين، 18 ترکيب فنولي و 8 ليگنان از آن شناخته شده است (Tekeli و همکاران، 2006).
گزنه خاصيت ضد ميکروبي و ضد قارچي داشته و اثرات مثبتي بر عملکرد، صفات لاشه، فراسنجههاي خوني و ايمني دارد (Mansoub و Nezhady، 2011). يکي از اثرات مثبت گزنه تحريک ترشحات پانکراس است که ترشح آنزيم‌هاي گوارشي و هضم و جذب اسيدهاي آمينه را افزايش داده و صفات لاشه را بهبود مي‌بخشد (Modiry و همکاران، 2010). از ديگر اثرات مثبت گزنه مي‌توان به افزايش کيفيت و درصد توليد تخم و کاهش کلسترول زرده و تخم اشاره کرد (جادري و همکاران، 1390؛ Mansoub، 2010).
از متابوليت‌هاي ثانويه گياهي مي‌توان به ساپونين اشاره کرد. ساپونين ترکيب استروييدي يا گليکوزيد تري‌ترپنوييدي است با يک هسته ساپوژنين، که در بسياري از گياهان و متابوليت‌هاي گياهي وجود دارد (اعظمي و همکاران، 1391؛ Francis و همکاران، 2002). ساپونين‌ها در هر دو نوع گياهان خودرو و زراعي وجود دارند (Fenwick و همکاران، 1991) و فاکتورهايي مانند سن گياه، محيط و شرايط کشاورزي بر ترکيب آنها موثر است (Schopke، 2000).
ساپونين داراي بخشي محلول در آب و بخشي ديگر محلول در چربي است (Cheeke، 1998). اين ترکيب توانايي تشکيل ترکيب پايدار و فوم‌هاي صابوني شکل در محلول‌هاي آبي را دارد (جادري و همکاران، 1390). ساپونين داراي يک بخش قندي (گلوکز، گالاکتوز، گلوکورونيک اسيد، زايلوز يا متيل پنتوز) و يک اتصال گليکوزيدي به يک گليکون هيدروفوبيک است که ممکن است استروييدي يا تريترپنوييدي باشد و زنجيره اليگوساکاريدي به طور طبيعي به کربن شماره 3 وصل ميشود (Ling Mao و همکاران، 2009) و فعاليت بيولوژيک ساپونينها در سطح فعال گليکوزيدها انجام مي‌شود (Riguera، 1997؛ Yoshiki و همکاران، 1998).
ساپونين‌ها اثرات بيولوژيک بسياري دارند که مي‌توان به نفوذپذيري در غشا، تحريک سيستم ايمني، کاهش کلسترول، فعاليت ضد سرطاني و تاثير بر رشد، مصرف خوراک، مکان جذب مواد مغذي و متابوليت‌هاي خوني اشاره کرد. در بسياري از موارد از آن به عنوان شبه آنتي‌اکسيدان و کاهنده قند خون استفاده مي‌شود (اعظمي و همکاران، 1391؛ Francis و همکاران، 2001 و 2002).
گزنه و ساپونين عملکردهاي مثبتي دارند که به طور غيرمستقيم بر جوجه درآوري تاثيرگذارند (Matsuura، 2001؛ Toghyani و همکاران، 2010). همچنين اين دو ترکيب بر تخم مرغ تاثيرگذار بوده و کلسترول زرده را کاهش و ارتفاع آلبومن را افزايش مي‌دهند (Pappas و همکاران، 2005؛ Dikmen و Sahan، 2007؛ Afrose و همکاران، 2010).

1- 2- اهداف پژوهش
در اين پژوهش به بررسي تاثير افزودن پودر گزنه و ساپونين بر عملکرد، کلسترول زرده، ويژگي‌هاي تخم مرغ و وزن جوجهي مرغهاي مادر گوشتي پرداخته شد. اهداف پژوهش عبارتند از:
1. بررسي عملکرد مرغ مادر گوشتي تغذيه شده با پودر گزنه و ساپونين
2. بررسي تاثير پودر گزنه و ساپونين بر غلظت کلسترول زرده تخم‌هاي مرغ مادر گوشتي
3. بررسي صفات تخم مرغ مرغ مادر گوشتي تغذيه شده با پودر گزنه و ساپونين
4. بررسي تاثير افزودن پودر گزنه و ساپونين بر غلظت فراسنجههاي خوني مرغ مادر گوشتي
5. بررسي وزن جوجهي مرغ مادر گوشتي تغذيه شده با پودر گزنه و ساپونين يک هفته پس از هچ

فصل دوم

مروري بر پژوهش‌هاي
پيشين

2- 1- معرفي گياه گزنه
گزنه گياهي از تيره گزنه با نام علمي Urticadioicaاست. نام فارسي آن گزنه و نام انگليسي آن Nettle است. گزنه گياهي است که از دوران ماقبل تاريخ وجود داشته و مردم در آن زمان براي تغذيه از آن استفاده مي‌کردند. گزنه گياهي چندساله و علفي است که ساقه آن چهارگوش بوده و به طور عمود تا ارتفاع يک متر بالا مي‌رود. اين گياه در خرابه‌ها، باغ‌ها و نقاط مرطوب در بيشتر مناطق جهان به صورت خودرو مي‌رويد. ريشه اين گياه خزنده بوده و در ناحيه‌اي که سبز مي‌شود کم‌کم تمام منطقه را فرا مي‌گيرد. ساقه اين گياه را پرزها و تارهاي مخروطي شکل پوشانده که در صورت لمس ساقه، به دست مي‌چسبد و پوست را گزيده و خارش و سوزش ايجاد مي‌کند. تخم آن نرم، ريز و تيره‌رنگ و مانند تخم کتان است. بخش‌هاي مورد استفاده اين گياه برگ‌هاي تازه، ريشه، شيره و دانه آن است (هاشمي، 1387).

2- 2- ويژگيهاي گزنه
گزنه معرق، مدر و قاعده‌آور بوده، نيروي جنسي را زياد و سينه، ريه و معده را از اخلاط پاک مي‌کند و در موارد التهاب کليه، وجود خون در ادرار، مفرط ‌بودن خونريزي و ضعف و زردي تجويز مي‌شود (Madrid و همکاران، 2003؛ Alcicek و همکاران، 2004؛ Zhang و همکاران، 2005). گزنه از نظر دارويي به عنوان ضد تورم، کاهنده قند خون، ضد اسپاسم، يک شبه آنتي‌اکسيدان (Toldy و همکاران، 2005) و پايينآورنده کلسترول است (Khosravi و همکاران، 2008).

2- 3- ترکيبات شيميايي گزنه
مهمترين ترکيبات شيميايي گزنه Tymol، Carvacrol، نشاسته، صمغ، آلبومن، شکر، دورزين (Kwiecien و Mieczan، 2009) و 18 ترکيب فنولي و 8 ليگنان است (Nobakht و Moghaddm، 2012). گزنه مواد معدني زيادي به خصوص آهن، منيزيم، پتاسيم، ويتامين C و پيش‌ساز ويتامين A دارد (Geel، 2001). گزنه از نظر ريز مغذي‌هايي مانند اسيدهاي‌آمينه، ويتامين‌ها و ترکيبات فعال از جمله تانن‌ها، اسيد فرميک و اسيد ساليسيليک غني است (زرگري، 1369). گزنه اثرات شبه آنتي‌اکسيداني دارد. آنتي‌اکسيدان‌ها ترکيباتي هستند که راديکال‌هاي آزاد را از بين برده و آسيب و مرگ سلولي و بيماري‌هاي سرطاني را به حداقل
مي‌رسانند (Zheng و همکاران، 1992).

2- 4- مصرف گزنه در انسان
بيشترين تاثير گزنه در انسان بر کاهش چربي و کلسترول خون است (Poudel و Khanal، 2010). گزنه عملکرد تيروييد و نرخ متابوليسم (سوخت و ساز) را افزايش داده و به واسطه داشتن آهن از کم خوني جلوگيري مي‌کند (Safamehr و همکاران، 2012). انسان‌ها به دليل وجود سروتونين در گزنه از آب آن براي درمان افسردگي استفاده مي‌کنند (امين، 1385). براي تقويت سيستم ايمني و عفونت‌هاي ادراري نيز از آن بهره مي‌برند (Langhout، 2000).

2- 5- مصرف گزنه در خوک
Grella و همکاران (2006)، بيان نمودند که استفاده از گزنه بر سلامت و صفات توليدي خوک تاثير مثبتي داشته است. همچنين Khanal (2005)، گزارش کرد که خوک هاي تغذيه شده با گزنه

متن کامل در سایت sabzfile.com

دیدگاهتان را بنویسید