کودك تعلق م? گ?رد و چه کسان? در مورد تکم?ل کار با وي همکاري خواهند کرد ، نمونه اي از فرم قرارداد که م? تواند مورد استفاده معلمان و والد?ن قرار گ?رد در بخش ضمائم د?ده م? شود .

2 – 4 – 5 آموزش متقابل : برنامه هاي آموزش? متقابل که در درمان مهارتهاي اجتماع? – عاطف? کودکان موثر هستند ، ن?ز در آموزش مبتن? بر بشر دوست? باهلر7 ، ( 1969 و ش?وه هاي آموزش? روان? ( مکل پا?ن و همکاران 8، 1974 ) طبقه بندي شده اند ( رئ?س? ، . ( 1384

1 -Wallas and Kauffman 2 -Lovitt 3 -Leandezly 4 -Waker and Balky 5 -Waker

6 -Widerholt .Hamil and Brown 7 -Bahler 8 -Macalpine

42

مشک?ت فرآ?ند آموزش اخت??ت رفتاري

ا?ن موارد به ترت?ب اهم?ت معرف? گرد?ده است :

عدم دسترس? به کتب مناسب ، آشنا نبودن معلم?ن با روش تدر?س ، کمبود فضاي آموزش? مناسب ، کمبود ن?روي انسان? ?زم و متخصص و کمبود وسا?ل آموزش? و کمک آموزش? . (سازمان آموزش و پرورش استثنا?? ، .(1379

آمارها و ضرورت انجام مطالعه آمار سازمان بهداشت جهان? وجود بعض? اخت??ت روان? را به صورت ز?ر در جمع?ت جهان تخم?ن علم? م? زند :

اضطراب 400 م?ل?ون نفر ، عقب ماندگ? ذهن? 60 م?ل?ون نفر ، زوال عقل 29 م?ل?ون نفر ، اسک?زوفرن? ( نوع? اخت?ل روان? با ع?ئم قطع ارتباط با واقع?ت ) 22 م?ل?ون نفر ، افسردگ? همراه با از کار افتادگ? 41 م?ل?ون نفر ( سازمان بهداشت جهان? ، 1997 نقل از سا?ري ، .(1380

طبق آمارهاي منتشر شده از طرف سازمان جهان? بهداشت 1(WHO) حداقل 52 م?ل?ون نفر از مردم جهان د رسن?ن مختلف از ب?مار?هاي شد?د روان? همچون اسک?زوفرن?ا ، 150 م?ل?ون نفر از اخت??ت خف?ف روان? ، 120 م?ل?ون نفر از عقب ماندگ? ذهن? ، 50 م?ل?ون نفر از صرع ، و 30 م?ل?ون نفر از ابت? به دمانس رنج م? برند . و طبق هم?ن گزارشات م?زان ش?وع اخت??ت روان? در کشورهاي در حال توسعه رو به افزا?ش است ؛ در حال? که در برنامه ر?ز?هاي توسعه اجتماع? و اقتصادي ا?ن کشورها پا??ن تر?ن الو?ت به آنها داده م? شود ( صاحب الزمان? ، .( 1372

دوره ھاي مختلف مطالعات ھمھ گ?ر شناسي اخت??ت رفتاري

درنوند ( 1982 ) 2 در مروري بر مطالعات همه گ?ر شناس? اخت??ت روان? ؛ ا?ن مطالعات را به سه دوره کل? تقس?م
م? کند :

– 1 دوره اول اکثر در ن?مه اول قرن ب?ستم و قبل از وقوع جنگ جهان? صورت گرفته است محقق?ن ا?ن دوره در زم?نه ب?مار?اب? در جامعه ب?شتر به گزارش هاي مراکز ب?مارستان? ، پرونده هاي ب?ماران و اط?ع دهندگان کل?دي متک? بوده اند .

– 2 دوره دوم به دنبال جنگ جهان? دوم انجام گرد?ده و همانند ب?شتر مطالعات انجام شده در کشورهاي اروپا?? و آس?ا?? ?ک روانپزشک ?ا ت?م تحق?ق با تمام افراد جامعه مصاحبه نموده و تشخ?ص موارد بر اساس مصاحبه ها داده شده اند

. درنوند در مقا?سه مطالعات انجام گرفته قبل و بعد از جنگ جهان? دوم جهان? مطرح نمود که م?انگ?ن ش?وع انواع اخت??ت روان? در 16 بررس? دوره اول برابر 3/6 درصد و در 60 تحق?ق دوم? دوره 20د رصد بوده است .

– 3 سوم?ن دوره شامل مطالعات همه گ?ر شناس? در طول دو دهه گذشته و با استفاده از م?کهاي تشخ?ص? -III -R

DSMو ?ا سا?ر طبقه بند?هاي را?ج ب?ن الملل? بوده است .

-World Heith Organezation -Dernond

1

2

43

در ا?ن دوره که از اواخر سالهاي دهه 1970 شروع شد محقق?ن سع? نمودند ا زوسا?ل و ابزار هاي معتبر و استاندارد جهت سرند و مصاحبه هاي بال?ن? بر اساس م?کهاي تشخ?ص? طبقه بند?ها استفاده نما?ند . در اط?عات بدست آمده از مرور اط?عات همه گ?ر شناس? اخت??ت روان? در کشورهاي مختلف جهان که د رآنها از آزمونهاي سرند و ارز?اب? بال?ن? استفاده شده م?زان ش?وع اخت??ت ب?ن 10 تا 41 درصد در نوسان بوده است ( باش ، .( 1372

تجربه هاي نخست?ن زندگ? ، بن?ان س?مت? ?ا ب?ماري روان? افراد را در بزرگسال? پ? ر?زي م? کنند از ا?ن رو مداخله کارآمد در دوران کودک? نه تنها سازگاري کنون? کودك را بهبود م? بخشد ، بلکه کاهش چشمگ?ر اخت??ت رفتاري آ?نده را ن?ز در پ? دارد ( پورافکاري ، .(1380

درك رفتار کودك بدون واقف شدن به نقش افراد مهم زندگ? کودك غ?ر ممکن است کودکان به ندرت به خاطر مسائل روانشناخت? خود به جستجوي کمک بر م? آ?ند و ا?ن به عهده بزرگسا?ن است که از جانب آنان اقدام نما?ند ( نوروزي ، .( 1379

ورود به دبستان غالبا زمان? است که مسائل روانشناخت? کودك براي نخست?ن بار شناخته م? شوند ، ?ک? از د??ل آن ا?ن است که رفتاري که در خانه تحم?ل م? شود ، ممکن است در مدرسه قابل تحمل نباشد . به ع?وه معلم?ن و سا?ر کارکنان آموزش? با ط?ف وس?ع? از کودکان روبرو هستند و از ا?ن برخوردها ، ع?وه بر آموزش و تجربه خود م? توانند براي ارز?اب? رفتار نابهنجار استفاده کنند .

در اکثر موارد تفاوت هاي رفتار بهنجار ، به وضوح? که در مورد بزرگسا?ن تع??ن م? شود ، قابل تفک?ک ن?ست ، تمام کودکان گاه? رفتار غ?ر انطباق? از خود نشان م? دهند و زمان? ا?ن رفتار به عنوان ?ک مساله نابهنجار تلق? م? گردد که به طور تکراري روي دهد و در کارکرد خود فرد ?ا د?گران اخت?ل ا?جاد نما?د ( رواق? ، . ( 1377

فرگوسن ( 1998 ) 1 معتقد است که کودکان? که ع?ئم اضطراب? دارند و تحت درمان قرار نم? گ?رند در ?ک دوره 10 ساله شرا?طشان تشد?د شده و اخت??ت اضطراب? جد?دتري به آن اضافه م? گردد ، کاپ?ن س?ر و پ?ش آگه? اخت??ت رفتاري را متناسب با شدت و تنوع آن متفاوت ذکر کرده اما معتقد است که در آ?نده همه آنها با شدت و ضعف متفاوت آ?نده کودك را درگ?ر م? کند هر چند مطالعات همه گ?ر شناس? گسترده و جامع? در سطح کشور ا?ران تا کنون صورت نگرفته و بررس?هاي انجام شده ن?ز در نوع خود بس?ار محدود بوده
ا
ند ول? اط?عات بدست آمده د?لت بر ا?ن دارد که با وجود محدود بودن ا?ن مطالعات م?زان ش?وع ا?ن اخت?ف در ا?ران ، از آمارها سا?ر کشورها و سازمان هاي جهان? بهداشت کمتر ن?ست ( فرگوسن و همکاران ، 1998 نقل از ع?س? زاده، .(1386

بررس? م?زان ش?وع اخت??ت جسم? و روان? همواره به عنوان اول?ن قدم درراه بررس? شرا?ط موجود جهت پ? ر?زي نحوه اقدامات آت? مطرح بوده است ، در ا?ران ن?ز به صورت متنوع و پراکنده تحق?قات? در ا?ن زم?نه صورت گرفته است . نوروزي ( ( 1379 به قصد ارز?اب? تاث?ر ارشد?ت در اخت??ت رفتاري کودکان ، در گرگان م?زان ش?وع ا?ن اخت?ل را حدود

1 -Fergussen

44

46 درصد گزارش نموده است .اما ب?ن متغ?رهاي مورد بررس? خود ارتباط? ن?افته است به فاصله اندک? پس از آن لهون? ( 1372) در مناطق پنجگانه اصفهان م?زان ش?وع اخت??ت رفتاري کودکان را در خانواده هاي آزادگان بررس? نمود و آن را 46/7 گزارش نمود . همزمان با آن نوري ( ( 1379 رابطه ب?ن ش?وع اخت??ت رفتاري و ناشنوا?? را بررس? نمود ، اما ب?ن ا?ن دو متغ?ر ارتباط معن? داري را ن?افت ا?ن در حال? است که رفتارهاي ضد اجتماع? در آنها افزا?ش چشمگ?ري رانشان م? داد .

در شهرستان گراش ، قاسم? زاده ( ( 1372 اخت??ت رفتاري را در کودکان فاقد پدر و داراي پدر بررس? نمود ، اما تفاوت معن? داري ب?ن ا?ن دو گروه مشاهده نکرد . او م?زان نابهنجاري را 30 درصد گزارش نمود کاپ?ن م?زان ش?وع اخت??ت رفتاري ( اخت?ل سلوك ، ا?ذائ? ، ب?ش فعال? ، افسردگ? ) در مجموع ب?ن 38 تا 41 درصد ذکر کرده است .

ھمھ گ?رشناسي

همه گ?ر شناس? اخت??ت روان پزشک? ، شاخه اي از پژوهش در علوم رفتاري است که چگونگ? توز?ع ا?ن ب?مار?ها را در جامعه مورد مطالعه قرار م? دهد ( روب?ن1 ، .( 1978

اط?عات بدست آمده از پژوهشهاي همه گ?رشناس? عبارت است از چگونگ? توز?ع ب?مار?هاي روان? ، چگونگ? ارا?ه خدمات درمان? ، تشخ?ص انواع اخت?لها?? که در ?ک منطقه جغراف?ا?? وجود دارد و چگونگ? ش?وع و بروز آنها است که آگاه? از آنها ا?ن امکان را فراهم م? سازد تا با توجه به ن?از هر منطقه ، خدمات بهداشت? مناسب ارائه گردد ( اشکان? و همکاران ، . ( 1381

هر چند وجود ب?مار?هاي روان? در جوامع مختلف قرن ها پ?ش مورد تا??د قرار گرفته است ، ل?کن در ط? قرن ب?ستم بود که روش هاي آماري براي برآورد حجم ا?ن مشک?ت مورد استفاده قرار گرفت ( گلدبرگ ؛ . 2( 1973

درگذشته بررس? هاي همه گ?ر شناس? اخت??ت روان? ، با مراجعه به پرونده ب?ماران و اط?عات به دست آمده از افراد کل?دي انجام م? شد اما امروزه با ته?ه و تدو?ن پرسشنامه هاي غربالگري و مصاحبه هاي بال?ن? تا حدي ز?ادي حجم ب?مار?هاي روان? در جهان شناسا?? شده است (دوهرنود3،1981،نقل از ا?پکچ? ، .(1379
با وجود ا?ن به دل?ل متنوع بودن ابزارهاي غربالگري و تشخ?ص? تکن?ک هاي مصاحبه و تفاوت در روش هاي نمونه گ?ري و طبقه بندي هاي مختلف مورد استفاده جمع ا?ن ب?مار?ها بس?ار متغ?ر و متفاوت برآورد شده است ، به طوري که م?زان از % 7/3 تا % 39/8 متغ?ر بوده است (ل?4 ، 1990 ،نقل از داو?د?ان ، .(1380

مطالعات همه گ?ر شناس? اخت??ت روان? انجام شده در ا?ران ن?ز همگ? د?لت بر متغ?ر بودن م?زان ش?وع ا?ن اخت??ت از 11/9 تا % 30/2 را دارند ( محمدي ، داو?د?ان ، نوربا? ، .( 1380

-Robin -Goldbery -Dohrenod -Lee

1

2

3

4

45

در ?ک بررس? که به منظور تع??ن ش?وع اخت??ت روان پزشک? در مناطق شهري اصفهان انجام گرفت . م?زان ش?وع ا?ن اخت??ت % 19/9 بوده است ( قاسم? تودشکچو?? ، .( 1375

م?زان ش?وع اخت??ت روان پزشک? بر اساس مطالعه وضع?ت س?مت روان افراد 15 سال و با?تر استان که در قالب طرح مل? س?مت و ب?ماري در سال 1378 انجام گرفت ، % 17/6 بوده است (نور با? ، باقري ، . ( 1381

هدف مطالعه همه گ?ر شناس? اخت??ت روان? ، ا?ن است که مسو?ن و دست اندرکاران بهداشت? ، آموزش? ، و درمان? را نسبت به اهم?ت و حجم مشکل اخت??ت روان? در استان حساس کرده و زم?نه ارائه خدمات اساس? بهداشت روان را براي آنها فراهم سازد ( محمدي ، .( 1380

مروري بر بررس? هاي همه گ?ر شناس? که ط? سه دهه گذشته انجام شده نشان م? دهد که م?زان ش?وع اخت?ل هاي روان? در کشورها و فرهنگ هاي مختلف به علت تفاوت در روش هاي نمونه گ?ري ، تنوع ابزارهاي به کار گرفته شده ش?وه هاي گوناگون مصاحبه و م?ك هاي طبقه بندي متفاوت گزارش شده است . م?زان ش?وع اخت?ل ها در بررس? ها?? که به کمک پرسشنامه س?مت عموم? (GHQ) انجام شده است ، متفاوت است .

ازجمله ) % 7/3 هاد?ا مونست1 و همکاران ( 1978 ، ) % 22 استانسفلد2 و همکاران ، ( 1991 ، ) % 14 چنگ 3 ، 1988 ) ، بررس? انجام شده در ا?ران همه گ?ر شناس? آن را در دامنه اي ب?ن دست کم ) % 11/7 باش ، ( 1342 تا ) % 43/2 داو?د?ان ، ا?زدي ، نهاپت?ان و معتبر ( 1353 گزارش کرده اند نتا?ج سا?ر بررس? ها ب?ن 13 تا % 18/5 نوسان بوده است (باش ، 1372 ؛ باقري ?زدي ، بوالهري ، شاه محمدي ، 1373 ؛ جاو?دي 1372 ؛ کوکبه بهادر خان ، 1372 ؛ 1373 ؛پا?هنگ ، نصر ، براهن? ، شاه محمدي ، .(1375

ماتر و کرامر( 1988 ) 4 همه گ?ر شناس? را مطالعه توز?ع و عوامل موثربر ب?مار?ها در جوامع انسان? تعر?ف م? کنند . به عبارت د?گر همه گ?ر شناس? با فراوان? انواع ب?مار?ها و صدمات و عوامل موثر در توز?ع آنها سر و کار دارد ، ا?ن تعر?ف بر ا?ن موضوع اشاره م? کند که ب?مار?ها به طور تصادف? در جامعه توز?ع نشده اند ، بلکه گروههاي مختلف از نظر فراوان? ب?مار?هاي مختلف باهمد?گر تفاوت دارند ( مارتر و کرامر ، 1988 ، نقل از شپرد( 1978 ) 5 همه گ?ر شناس? را چارچوب? مناسب براي ترم?م شکافهاي موجود ب?ن پژوهشهاي پا?ه و بال?ن? توص?ف نموده و مطالعات همه گ?ر شناس? را بخش? ضروري از تحق?قات ب
ال?ن? تلق? م? کند ( و?ل?امز6 ، . ( 1989
راب?نز( 1978 ) 7 همه گ?ر شناس? روانپزشک? را مطالعه چگونگ? توز?ع اخت?لهاي روان? در جامعه توص?ف م? کند .

1 -Hadyamost 2 -Stansfeld 3 -Chank

4 -Marter and Kramer 5 -Shperd 6 -Williams 7 -Robinens

46

کوپر( 1990 ) 1 معتقد است که رشد و گسترش مطالعات همه

Written by 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *