در این اواخر ، کاربرد متدولوژی چابک ، طرفدار زیادی پیدا کرده است که یکی از دلایل آن ، قابلیت انعطاف پذیری بالا در پروژه های مختلف است. متدولوژی چابک ، بسیار سریع تر از متدولوژی های سنتی به جواب می رسد. یکی از انواع متدولوژی های چابک ، DSDM یا متدولوژی توسعه سیستم های پویا است.. تمرکز این متد بیشتر بر روی پذیرش آن توسط افراد و درجه مناسب بودن آن در پروژه های توسعه است. در این رویکرد ، ابتدا هر یک از پروژه ها بررسی می شوند که آیا آن ها معیارهای متدولوژی DSDM را دارند یا خیر. دو نقش مهم در پذیرش  DSDM حیاتی است. یکی نقش هدایت کننده پروژه و دیگری مدیر پروژه. مربیان و هدایت کنندگان پروژه به مدیران پروژه در اجرای این متدولوژی کمک می کندد. مربیان ابتدا پروژه ها را از لحاظ ویژگی های آن ها ، روش های مدیریت پروژه ، ارزیابی قابلیت و ریسک ، مورد بررسی قرار داده و سپس آن ها را به مربیان پروژه پیشنهاد می دهند.

این متدولوژی به مشارکت کاربران در فرایند توسعه ،  توجه بسیاری می کند. از رویکرد یا استراتژی افزایشی و تکرار در این متد استفاده می شود. رویکرد افزایشی یا تکاملی یعنی اینکه قبل از اجرای کل سیستم ، بخشی از آن به کاربر تحویل داده شود و سپس بازخور گرفته شده را ، یکپارچه می کنند تا مجددا در فرایند توسعه از آن استفاده کنند.

از ترکیب این دو استراتژی ، پنج استراتژی شکل می گیرد که عبارتند از:

DSDM خطی: که در آن تنها یک بار از استراتژی تکاملی استفاده می شود.

One – pass DSDM: این استراتژی با ترکیب یک رویکرد تکاملی و چند رویکرد تکرار ، بوجود می آید.

Hybrid DSDM: به معنی استراتژی است که شامل چند رویکرد تکاملی بوده در بعضی از این رویکردها چند بار از رویکرد تکرار استفاده می شود.

Full DSDM : ترکیبی از رویکردهای تکاملی و تکرار و از هر کدام چند بار

Phased DSDM : استفاده از رویکردهای تکاملی در چندین مرحله و بدون بهره بردن از رویکرد تکرار

در انتخاب هر یک از اینها باید به نوع پروژه و وضعیت مشارکت کاربران توجه کرد. قبل از اجرای این متدولوژی ها ، بهتر است بین مدیران و مربیان ،  توافقاتی بر سر زمان و بودجه پروژه ها صورت گیرد. نکته برجسته در اجرای این رویکردها ، رضایت مندی و مشارکت کاربر در فرایند توسعه می باشد. گرفتن بازخور از کاربر علاوه بر اینکه باعث تقویت مداخله کاربر در پروژه می گردد ، اصولا عملی مهم در موفقیت هر یک از رویکردهای افزایشی و تکرار است.(خان بابایی و همکاران،1387)(35)

2-5-7- روش شناسی در طراحی سیستم های اطلاعاتی

2-5-7-1 تاریخچه رویکرد روش شناسانه در طراحی سیستم های اطلاعاتی

فن تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم های اطلاعاتی،عمر چندان درازی ندارد.در واقع این شاخه از علوم مهندسی هم زمان با ظهور کامپیوتر در عرصه های مختلف زندگی انسان پدید آمد و با رشد تکنولوژی انفورماتیک توسعه یافت و این مقارن با ابتدای دهه ی 30 قرن بیستم میلادی بود.در اوایل دهه ی 60 قرن بیستم،صنعت نوپای نرم افزار،با انبوهی از سیستم های اطلاعاتی روبرو شد که هزینه نگهداری و اصلاح آنها به مراتب بیشتر از هزینه ساخت آنها شده بود و در عمل هم نمی توانستند انتظارات کاربران خود را برآورده سازند.این وضع به بحران نرم افزار مشهور شد.برای برون رفت از این بحران آراء و نظرات مختلف و متفاوتی مطرح شد ولی قولی که همگان بر آن متفق بودند،این بود که بایستی فرآیند تولید سیستم های اطلاعاتی نیز نظیر عملیات مهندسی با ویژگی های زیر مشخص شود:

الف) مبنای هر عملیات مهندسی یک فعالیت هدفمند،زماندار است که اغلب در قالب یک “پروژه” تعریف می شود.از این منظر پروژه واحد عملیات مهندسی است.

ب) برای هر پروژه،یک زیست چرخ قابل تصور است که از مراحل زیر تشکیل می شود.

1- برنامه ریزی

2- تجزیه و تحلیل

3- طراحی

4- پیاده سازی و ساخت

5-اجراء و نگهداری

این نگرش در ابتدا به دلیل کارایی نسبی که در پاره ای از وجوه از خود نشان داد،مورد استقبال کاربران قرار گرفت و به نگرش مبتنی بر زیست چرخ معروف شد.اما به تدریج به دلیل این که در این نگرش،تنها پیروی از مراحل پیشنهادی زیست چرخ مورد تایید قرار گرفت و چگونگی انجام هر مرحله و یا ابزارهای مورد نیاز هر مرحله اهمیت چندانی نداشت،نتوانست جوابگوی تمامی نیازهای کاربران باشد.در عمل ثابت شد که مدل زیست چرخ به تنهایی نمی تواند صامن موفقیت یک پروژه سیستم اطلاعاتی باشد.از این رو تدوین روش ها و تولید ابزارهای کارآمد برای انجام مراحل مختلف زیست چرخ،گام بعدی بود که می بایست برداشته شود.

در سال های ابتدای دهه 70 قرن بیستم میلاد،دنیای مهندسی نرم افزار شاهد ابداع روش شناسی ها و تولید ابزارهای مختلفی بود که به منظور ارائه راه حلهایی برتی رفع  نقاط ضعف و ابهام مدل زیست چرخ روانه بازار می شدند.این روش ها به تدریج به روش های ساخت  یافتهیافته موسوم گردید.

ایده برنامه نویسی ساخت یافته در ابتدای دهه ی 70 یلادی قرن بیستم میلادی مطرح گردید و به دلیل این که اولین تکنیک ساخت یافته به شمار می آمد،به سرعت متداول گردید.روش هایی نظیر کد نویسی ساخت یافته ،برنامه نویسی به روش بالا به پایین و مفاهیمی نظیر پنهان سازی اطلاعات که هنوز هم کاربردهای وسیعی دارند،طی این سال ها در قالب برنامه ویسی ساخت یافته مطرح شدند.می توان گفت که برنامه نویسی ساخت یافته با هدف بهبود کیفیت برنامه ها پیشنهاد شد.

در میانه ی دهه 70 قرن بیستم میلادی،مفهوم استفاده از یک “روش شناسی ها” شکل گرفت.احساس نیاز به این فهوم،زمانی آشکار گردید که معلوم شد ریشه ی اکثر مشکلات و مسائل مربوط به سیستم ها،در طراحی و تعیین مشخصات این سیستم ها نهفته است و نه تنها در نحوه پیاده سازی آن ها.

در روش شناسی های طراحی،روش کار بر این اساس بود که سیستم به اجزایی تفکیک می شدو هر جزء تنها یک کارکرد از سیستم را اجرا می کرد.این روش به “رویکرد تجزیه کارکردی”  معروف شد.

در انتهای دهه ی 70 میلادی،ایده روش شناسی تجزیه و تحلیل که نتیجه منطقی متداول شدن برنامه نویسی ساخت یافته و روش شناسی طراحی بود مطرح گردید.اساس کار در این روش شناسی ها بر سلسله مراتب سازمانی و روش بالا به پایین استوار بوده و از نمودارهای گرافیکی برای مستندسازی نتایج تحلیل استفاده می شد.

در ابتدای دهه ی 1980،تلاش های زیادی برای مکانیزه کردن فعالیت های مختلف چرخه ی حیات ایجاد و توسعه ی نرم افزار صورت گرفت.هدف اصلی از این گونه تلاش ها،سرعت بخشیدن به روند کار ایجاد و توسعه ی نرم افزار و پایین آوردن هزینه ها بود.هدف مهم دیگر،بالا بردن قابلیت اعتماد به فرآیند ایجاد و توسعه از طریق کاهش میزان خطا بود.مکانیزه کردن،اثر مهم دیگری نیز بر فرآیند تولید نرم افزار باقی گذاشت.به این صورت که در این برهه،برای مکانیزه کردن یک فرآیند،می بایست خود  فرآیند به روشنی درک شده و به طور دقیق تشریح می گردید.تکنیک هایی که در این دهه ارائه شد ابزارهایی با خود به همراه داشت که به وسیله ی آن امکان تولید و مدیریت یک پایگاه اطلاعاتی از خواسته های کاربر و مشخصات سیستم فراهم می گردید.

ابزارهای دیگری که در چرخه ی حیات نرم افزار به کار گرفته شدند،همگی در ابتدای دهه ی 1980 تولید گردیدند.این ابزارها،شامل انواع ابزارهای گرافیکی و نموداری به همراه ابزارهای مدیریت آزمون و پیکربندی بود،رویکرد شی ء گرا برای برنامه نویسی،با به کار گیری انتزاع داده ها ،انواع سلسله مراتبی و پنهان سازی اطلاعات،امکان وسیعی برای ایجاد و توسعه ی نرم افزار پدید آورد.

دهه ی 1990 میلادی شاهد غلبه ی رویکرد شی ء گرا و تسری مفاهیم و روش های شیء گرایی از برنامه نویسی به حوزه هایی چون طراحی پایگاه های اطلاعاتی و تجزیه و تحلیل سیستم ها بود.

با گسترش ایده های شیء گرا و کاربرد آن ها،به تدریج محیط های ایجاد و توسعه ی سیتم به روش دیداری عمومیت یافتند.در این دوره،همچنین محیط های یکپارچه ایجاد و توسعه سیستم که بر اساس یکپارچه سازی فرآیند های تحلیل،طراحی،پیاده سازی و مستند سازی استوار بودند،گسترش یافته و به طور وسیعی مورد استفاده قرار گرفتند.

با تحلیل سیر تکامل ابزارها و روش های مهندسی نرم افزار در سه دهه ی اخیر،روشن می گردد که گرایش مداوم و مستمری در جهت انتقال کانون توجه از لایه های پایینی (ابزارها،تکنیک ها،زبان های برنامه نویسی) به لایه های بالاتر(محیط ها،روش شناسی ها و مفاهیم اساسی) به وجود آمده است،و این گرایش همچنان ادامه دارد.

در قرن جدید نیز حوزه ی اصلی پژوهش در مهندسی نرم افزار به مطالعه و بهبود روش ها و استانداردهای مدیریتی منتقل شده است.

امروزه روش شناسی های شناخته شده ای در زمینه توسعه سیستم های اطلاعاتی،مطرح و ارائه شده اند که همه یا بخشی از مراحل زیست چرخ توسعه سیستم ها را پوشش می دهند.هر یک از این روش شناسی ها،الگوی مفهومی و انگاره ی مدلسازی خاص خود را دارند و مجموعه ای از ابزارها،روش ها و مفاهیم را برای اجرای مرحله به مرحله ی پروژه های توسعه سیستم به کار می گیرند.طبیعی است که هر یک از این روش شناسی ها در برخی زمینه های عملی کاربرد موفقیت آمیزتری داشته و مناسب تر می باشند.

به طور کلی در زمینه انتخاب روش شناسی دو رویکرد مختلف می توان اتخاذ کرد:

الف)گزینش یکی از روش شناسی های شناخته شده و معتبر،بسته به نوع و ماهیت سیستم و سایر مقتضیات عینی و سپس اجرای موبه مو و دقیق مراحل و روش های آن

ب) تلفیق چند روش شناسی نسبتا مناسب و تعدیل آنها با توجه به شرایط ویژه هر پروژه

 

2-5-7-2- فرآیند ساخت سیستم های اطلاعاتی

فرآیند ساخت سیستم های اطلاعاتی شامل دو مرحله می باشد.

1- طرح ریزی سیستم های اطلاعاتی

2- توسعه سیستم های اطلاعاتی

طرح ریزی سیستم های اطلاعاتی

توسعه سیستم های اطلاعاتی

هدف

 

 

 

 

 

شکل شماره 6:فرآیند ساخت سیستم های اطلاعاتی

 

همانطور که در شکل بالا ملاحظه می شود خروجی فرآیند طرح ریزی سیستم های اطلاعاتی (شامل معماری سیستم،شناسایی سیستم های مورد نیاز،اولویت بندی سیستم ها)،همانند طرح ریزی واحد های صنعتی،وارد جزئیاتی از قبیل طراحی ایستگاه های کاری نمی شود؛بلکه ارتباط بین دپارتمان ها با ایستگاه های کاری را نشان می دهد.

برای ایجاد سیستم های اطلاعاتی باید دو مرحله را طی کرد،خروجی هر یک از این دو مرحله در شکل بالا نشان داده شده است.در طرح ریزی سیستم های اطلاعاتی،ساختار کلی سیستم،زیر بخش های موجود در آن و اولویت بندی زیر سیستم های مشخص خواهد شد و در توسعه سیستم های اطلاعاتی به ترتیب اولویت بندی حاصل از مرحله قبل،اقدام به طراحی جزئیات سیستم های اطلاعاتی می گردد.

 



Life Cycle System Development approach  (SDLC)

Structured

Structured_Programming

Structured Coding

Top Down

Function

Functional Decomposition Approach

Analysis Methodologies

Top Down

Abstraction Data

Hierarchical Type

Visual

Integrated System Development Enviroment

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *