استفاده از تجارب پیمانکاران ترک طراحی کردند[40] . هان و دیکمن مدلی را برای مدیریت ریسک ارائه کردند. آنها یک چارچوب تصمیم گیری چند معیاره را ایجاد کردند و به یکپارچه سازی سلسله مراتب ریسک در سطح سازمان دست زدند[46] . آلشین نیز برای راهنمایی سرمایه گذاران خارجی در ارتباط با ریسک های بازار روسیه و شناسایی راهبردهای مناسب برای پاسخ به ریسک و تخفیف آن، دست به ایجاد یک سیستم پشتیبانی تصمیم گیری زد[49] .
مدل معرفی شده توسط تاه و کار، بواسطه داشتن رویکرد دانش محور و استفاده از مدل کمی سازی ریسک هیبریدی، در میان سیستم های پشتیبانی تصمیم گیری از موقعیت بالاتری برخوردار است. وی با استفاده از ساختار شکست سلسله مراتبی ریسک10 سه لایه ای، نسبت به ارزیابی ریسک بسته های کاری موجود در پروژه ها اقدام نموده است. این سه لایه به شرح زیر هستند:
لایه اول: ریسک اصلی مربوط به بسته کاری
لایه دوم: ریسک هایی که برمینای ت=نقطه اثر طبقه بندی شده اند.
لایه سوم: فاکتورهای ریسک[50] .
اسمیمو و همکاران نیز با ایجاد یک مدل فازی ارزیابی ریسک به ارزیابی ریسک های مالی پروژه و میزان افزایش قیمت آن پرداختند[46] . کوچتا دست به ایجاد سیستمی فازی برای سنجش میزان حیاتی بودن کل فعالیت ها و در نهایت پروژه زد [6] .
لیائو و پنگ (2008) با استفاده از کاووش نقشهای مرتبط، خصایص مجروحیت های حرفه ای را در صنعت ساخت و ساز معین نمودند. علاوه بر عوامل عمومی، چندین عامل دیگر، مرتبط با وضعیت آب و هوا، نیز مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که چندین الگوی مجروحیت شغلی در صنعت ساخت و ساز وجود دارند که از ان جمله می توان به اثر بارندگی بر وقوع حوادث مرگبار اشاره نمود[52] .
علاوه بر این، محققان بسیاری با جدیت کوشیده اند تا رهیافت های بهبود مدیریت ریسک را تبیین نمایند[51] . یی و لانگفورد (2006) مفهوم اثرات ترکیبی عوامل متفاوت ریسک بر حوادث در یک محوطه ساخت و ساز را تعریف نمودند. ایشان نتایج حاصل از پیشینه حوادث را تحلیل نموده و اطلاعاتی را در مورد شرایط آسیب رسان تهیه نمودند. به علاوه، نظریه ای را برای روش برنامه ریزی ایمنی ارائه دادند که ریسک های درگیر در پروژه را تخمین زده و به مدیران ایمنی کمک می کند تا شرایط بسیار خطرساز را محاسبه نموده و در صورت نیاز دوباره آنها را برنامه ریزی کنند[53] . بارادان و عثمان (2006) براساس تعریف ریسک به عنوان محصول ذاتی احتمال و شدت، رهیافتی را برای تحلیل ریسک های شغلی توسعه دادند، و از مفهوم طرح ریسک برای ارزیابی و رتبه بندی شغل ها در زمینه نرخ آسیب های غیرمرگبار استفاده کردند[54] .
کوملجنویچ و همکارانش (2008) برمبنای یک مفهوم کل نگر از مدیریت ریسک رهیافتی را ارائه دادند. می توان از این مفهوم برای کمک به قضاوت در مورد قابلیت پذیرش ریسک و انتخاب میان کاهش ریسک های بالقوه و محاسبات پیشگیرانه از ریسک استفاده نمود[56] . آله و همکاران (2008) مدلی را برای ریسک حرفه ای پیشنهاد نمودند که در یک پروژه ریسک های شغلی را کاهش داده و کنترل می نماید. در این مدل، مدیران، صنعتگران و متخصصان می توانند ریسک شغلی را برای هر کارگر خاص، در کارخانه ها و پروژه های گوناگون، ارزیابی نمایند [57] .
کانگ و همکارانش در سال 2005 از یک رهیافت برنامه ریزی پویای چند موضوعه برای ایجاد یک الگوی ارزیابی ریسک استفاده نموده و برای حل الگو یک الگوریتم تکرارشونده را پیشنهاد کردند[33] . مصطفی و البحار برای ارزیابی و تجزیه تحلیل ریسک در پروژه روش AHP را پیشنهاد نمودند. آنها از این روش برای ارزیابی ریسک در پروژه های ساخت و ساز در بنگلادش استفاده نمودند. اهمیت کار آنان از این جنبه است که برای اولین بار AHP را در ارزیابی ریسک بکار بردند[55] . زاید و چانگ با استفاده از مفهوم نظریه کارآیی(Utility Theory) و تئوری مجموعه های فازی مقادیر وزنی قابل قبولی را به عنوان شاخص ریسک در پروژههای ساخت ـ اجرا ـ انتقال استخراج نمودند. زو و همکارانش ریسکهای کلیدی پروژههای ساخت و ساز در چین را با تحلیل سلسله مراتبی فازی تحلیل نمودند. آنها با استفاده از ارزیابی مقایسهای برای امکان وقوع و شدت تاثیر نتایج بر پروژههای مربوطه، 25 ریسک عمده در این صنعت را شناسایی نمودند[57] . ابراهیم نژاد و همکارانش، در دستهبندی ریسکهای پروژههای BOT، مدلی جدید بر مبنای TOPSIS فازی و برنامهریزی خطی برای تحلیل چندبعدی اجرا (LINMAP) را پیشنهاد نمودند[49] . در همین زمینه، موسوی و همکارانش از روش باز نمونه گیری غیرپارامتریک لایه ای برای ارزیابی ریسک در پروژه احداث بزرگراه استفاده نمودند. ایشان برمبنای باز نمونه گیری غیرپارامتریک روشی جدید با تحلیل داخلی را برای پروژه های کلان تر پیشنهاد نمودند [41] .
فرآیند مدیریت ریسک بیمارستانی در ایتالیا در بیمارستان های (2001)، توسکانا (2003) و لمباردی (2004) انجام گرفتند. در سال 2004، کمیته فنی وزارت بهداشت ایتالیا سندی را با عنوان «مدیریت ریسک بهداشت: مشکل خطا» منتشر ساخت؛ مجموعه ای از دستورالعمل ها برای متخصصین مراقبت سلامت، با توجه به مفهوم مدیریت ریسک [22] .
کوهه و همکارانش به این نکته اشاره کرده اند که خطاهای درمانی در کشور آمریکا سالانه سبب مرگ 100000 نفر می شوند که 17 تا 29 میلیارد دلار به اقتصاد آمریکا لطمه می زند. این موضوع همچنین سبب نارضایتی بیماران، شرکت های بیمه و کارفرمایان می شود[32] .
2-13-2- پیشینه کاربرد FMEA در مدیریت ریسک ساخت و ساز و خدمات درمانی
دری و همکاران با ترکیب دو ر
و
ش FMEA و ANP به بررسی و ارزیابی ریسک های موجود در فرآیندهای اجرایی پالایشگاه تهران پرداختند. ایشان پس از تعیین عوامل خطرساز همچون فشار، دما، فشار بخار و ترکیبات شیمیایی با هر مدل ترکیبی، ریسک های موجود در واحد تولید بنزین را دسته بندی و رتبه بندی نمودند. از نظر ایشان نبود توجه به ارتباط متقابل عوامل سبب ریسک و لحاظ نمودن وزن یکسان برای پارامترهای FEMA می تواند تا حد زیادی از اثربخشی اقدامات اصلاحی بکاهد و این نقیصه با استفاده از روش ANP قابل حل است [9] .
نمونه ای خوب از کاربرد روش FMEA در مدیریت ریسک در ساخت و ساز، تحقیق پیشگامانه سوکوتک است. (53) مکا و ماسرا (1999) نیز در تحقیقی به بررسی نقش FMEA در ارزیابی ریسک و تطبیق آن با ارزیابی ریسک در صنعت ساخت و ساز پرداخته و توسط این روش، ریسک های تعریف شده را به عواملی با ریسک پایین، متوسط و بالا دسته بندی نموده اند [39] .
در پژوهشی در رابطه با تاثیر کاربرد FMEA بر مدیریت ریسک در صنعت ساخت و ساز، سانگ و همکارانش با بررسی تحقیقات انجام شده بر مدیریت ریسک در صنعت ساختمان و مبانی و اصول روش FMEA، در یک مطالعه موردی، به بررسی تاثیر استفاده از FMEA در تحلیل ریسک های موجود در عملیات اسکلت فلزی در صنایع ساختمان پرداختند. ایشان در این مقاله با بررسی نتایج حاصل، منحصرا ریسک های موجود در حوزه های ایمنی و محیط زیست را مورد بررسی قرار دادند [48] .
مطالعات بر روی استفاده از FMEA در ساخت و ساز، در مقایسه با دیگر زمینه ها، در ابتدای راه خود قرار دارد. همچنین، کاربرد این روش از لحاظ قابلیت اطمینان و تاثیرگذاری در انواع مختلف پروژه های ساخت و ساز محدودیت هایی دارد. از جمله مطالعاتی که در این زمینه صورت گرفته است می توان به کار کیم و همکارانش (2002) اشاره نمود. ایشان کاربرد FMEA را بر افزایش قابلیت اطمینان در کیفیت پروژه با توجه به استانداردهای موجود در مورد چرخه عمر و تحلیل ریسک در پروژه ها مورد مطالعه قرار دادند. در تحقیقی مشابه هونگ (2003) به بررسی تاثیر کاربرد FMEA در صنعت ساخت و ساز کره جنوبی، بر افزایش کیفیت پرداخت[45] . در تحقیقی دیگر کیم (2006) با استفاده از این روش به ارزیابی فاکتورهای موثر بر منابع پرداخت و در این زمینه مدیریت منابع واقعی و سیستماتیک را مورد بررسی قرار داد [48] .
مطالعات بسیاری وجود دارد که در آنها در مورد کاربرد FMEA در درمان بحث شده است که زمینه های مختلفی همچون جنبه های روش شناختی، تجهیز ابزار بیمارستانی و اداره درمان را دربر می گیرند. این جمله مقالات، پژوهش انجام شده توسط بنفانت و همکارانش است که در آن به بررسی نقش استفاده از FMEA در مدیریت ریسک واحد دیالیز در بیمارستان های ایتالیا پرداخته اند. در این پژوهش، محققان ابتدا با تعیین برخی عوامل خطرساز و رتبه بندی عددی ریسک ها و سپس با استفاده از روش FMEA به بررسی اهمیت ریسک ها پرداخته اند [14] .
توفیقی و همکاران در تحقیق خود با استفاده از روش FMEA به بررسی خطاهای موجود در بخش تریاژ اورژانس بیمارستان رسول اکرم (ص) پرداختند. ایشان 29 خطا را در فعالیت های فهرست شده بخش اورژانس یافته و براساس متدولوژی مزبور براساس قابلیت اطمینان و عدد اولویت ریسک اولویت بندی نمودند. نتایج تحقیق ایشان نشان می دهد که متدولوژی FMEA برای شناسایی و اولویت بندی نقاط قابل بهبود فرآیند تریاژ و نیز پیش بینی و اقدام موثر برای کاهش ریسک از کارآیی و اثربخشی بالایی برخوردار است [5] .
در تحقیقی مشابه با موضوع این پژوهش، صداقت و همکاران با استفاده از متد FMEA به ارزیابی و مدیریت ریسک در اورژانس یک بیمارستان صحرایی پرداختند. ایشان پس از تعیین خطاها و اولویت بندی ایشان براساس ضریب اولویت خطا، عمده خطاهای حادث در این بخش را در زمینه های مختلف بروز در جدول 2-4 خلاصه نموده اند [11] .

جدول 2-4- خطاهای محتمل در محیط اورژانس یک بیمارستان نظامی [11]
محور بروز
خطا
ریشه خطا
امداد و انتقال
عدم انجام کامل و صحیحی تریاژ
مراقبت ناصحیح و ناکافی حین انتقال
امداد اولیه و نجات بخش ناکامل و صحیح در صحنه
عدم انجام تریاژ
تاخیرو عدم حضور به موقع تیم امداد در صحنه
اثر منفی عوامل محیطی در انتقال
عدم امکان فراخوانی تیم امداد و انتقال
درخواست نامناسب و ناصحیح وسیله انتقال
عدم جداسازی تجهیزات و ادوات
نامناسب انجام شدن ثبت شرح حال
عدم انجام ثبت شرح حال
اشکال در مورد وسایل نقلیه
پذیرش و انتقال نامناسب
عدم ارتباط با مراکز درمانی بعدی جهت اعزام مصدوم
امور مهارتی
درمان ودارو
ثبت نامناسب و ناکامل اطلاعات بالینی
انجام نشدن کامل و صحیح تریاژ
انتقال نامناسب و مراقبت ناکارآمد حین آن
پذیرش و ثبت نامناسب مصدومین و بیماران
انجام نشدن تریاژ
انجام نامناسب معاینه و تشخیص درست و کافی
تشخیص نامناسب
انجام اقدامات درمانی نامناسب و کافی
خطای انسانی
مراقبت نامناسب از مصدوم در اورژانس تا اعزام
انجام امور تشخیصی نامناسب و کامل
ثبت و نگهداری نامناسب و ناقص آمار
خطای تجهیزاتی
امور مهارتی و خطاهای انسانی
بهداشت
ایمن سازی ناقص و نامناسب پرسنل
نظارت نامناسب و ناقص بر طبخ مواد غذایی
عدم پیگیری و معرفی افراد مبتلا به مبادی مربوطه جهت درمان
نظارت نامطلوب بر رعایت بهداشت توسط کارکنان اماکن غذایی
عدم پیگیر یا پیگیری ناقص بیماریها از محیط
بیماریابی نامناسب
انجام نامناسب و ناکافی
آموزش بهداشت غیر حضوری
عدم گزارش به موقع و نامناسب از رخداد بیماری به مسئولین بالاتر جهت اتخاذ تصمیم و نابودی آن
عدم انجام به موقع و مناسب بررسی های لازم جهت کشف علت و نابود کردن آن
عدم انجام به موقع و مناسب بررسی های لازم جهت کشف علت و نابودی آن
بررسی نامناسب بودن ایمنی دستگاهها
عدم ایمن سازی پرسنل
عدم نظارت بر توزیع و طبخ مواد غذایی
گندزدایی نامناسب
نامناسب بودن وضعیت بهداشتی اماکن عمومی یا کم بودن آنها
اشتباه در تشخیص و انجام اقدامات درمانی نامناسب
آلودگی ثانویه آب و محیط
دیر انجام شدن اقدامات درمانی
عدم انجام و یا نقص کنترل و مبارزه با ناقلین بیماری
جمع آوری نامناسب زباله یا دفع غیربهداشتی آن
عدم وجود آب سالم و کافی
ضعف در بررسی، نظارت و پیگیری
پشتیبانی
مناسب نبودن وضعیت نیروی انسانی
نامناسب بودن وضعیت تاسیسات
نامناسب بودن فضا و مکان های درمانی
کمبود نیروی انسانی کارآمد و لازم
نامناسب بودن وضعیت

Written by 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *